Wszystkie artykuły
Praktyczna wiedza o diagnozie, terapii i codziennym funkcjonowaniu z ADHD u dorosłych.
Kiedy powstaje paraliż wykonawczy w ADHD?
Wiesz, co trzeba zrobić, masz nawet czas, a mimo to nie możesz zacząć. Paraliż wykonawczy nie pojawia się przypadkowo. Jego ryzyko rośnie, gdy zadanie jest niejasne, wieloetapowe, mało angażujące, odległe w czasie albo wywołuje silne napięcie. Wyjaśniamy, kiedy powstaje taka blokada, dlaczego presja czasu czasami ją przerywa i kiedy warto poszukać innej przyczyny niż ADHD.
Czytaj więcej →
DIVA-5 – co to jest i jak wygląda wywiad diagnostyczny ADHD u dorosłych?
DIVA-5 jest półustrukturyzowanym wywiadem diagnostycznym wykorzystywanym podczas oceny ADHD u dorosłych. Nie jest internetowym „testem na ADHD”, którego wynik mówi, czy ktoś ma ADHD, czy go nie ma. Podczas rozmowy specjalista szczegółowo analizuje objawy nieuwagi, nadruchliwości i impulsywności – zarówno obecnie, jak i w dzieciństwie – oraz sprawdza, jak wpływały one na różne obszary życia. DIVA-5 może być bardzo użytecznym elementem diagnostyki, ale sama nie zastępuje pełnej oceny klinicznej, diagnostyki różnicowej ani analizy innych możliwych przyczyn zgłaszanych trudności. Dlatego warto wiedzieć nie tylko, jak wygląda DIVA-5, ale również czego ten wywiad może – a czego nie może – powiedzieć o osobie zgłaszającej się na diagnozę ADHD.
Czytaj więcej →
Czy ADHD musi być widoczne w dzieciństwie? Co mówią aktualne kryteria i badania?
„Ale ja jako dziecko dobrze się uczyłam”. „Rodzice mówią, że niczego nie zauważali”. „Nie pamiętam, żebym przed 12. rokiem życia miała problemy z koncentracją”. Czy to oznacza, że ADHD można wykluczyć? Nie. Aktualne kryteria nadal zakładają, że część objawów ADHD była obecna w okresie rozwojowym, ale nie oznacza to konieczności posiadania diagnozy z dzieciństwa ani udowodnienia, że już wtedy występował pełny obraz ADHD. Co więcej, od kilku lat trwa poważna dyskusja naukowa o osobach, u których wyraźne objawy pojawiają się dopiero później. Dlatego podczas diagnozy ważniejsze od prostego pytania „czy miałeś ADHD jako dziecko?” jest dokładne odtworzenie historii funkcjonowania człowieka.
Czytaj więcej →
Metylofenidat – skutki uboczne. Czego można spodziewać się na początku leczenia ADHD?
Zaczynasz przyjmować metylofenidat i po kilku dniach zauważasz, że masz mniejszy apetyt, boli Cię głowa, trudniej zasnąć albo czujesz większe napięcie. Pierwsza myśl może być prosta: „Ten lek mi nie służy”. Tymczasem zmniejszenie apetytu, bezsenność, ból głowy, nudności czy nerwowość należą do znanych działań niepożądanych metylofenidatu. Mogą pojawić się również zmiany tętna i ciśnienia. Nie oznacza to jednak, że każdy będzie ich doświadczał ani że pojawienie się działania niepożądanego automatycznie oznacza konieczność rezygnacji z leku. Znaczenie ma to, jaki objaw się pojawił, jak jest nasilony, kiedy występuje, jak długo się utrzymuje i jak wpływa na codzienne funkcjonowanie.
Czytaj więcej →
Co może wyglądać jak ADHD? Depresja, lęk, trauma, autyzm i uzależnienie w diagnostyce różnicowej
Nie możesz się skoncentrować. Odkładasz rzeczy na później. Zapominasz, co miałeś zrobić, trudno Ci się zorganizować, szybko się przeciążasz albo działasz impulsywnie. Czy to oznacza ADHD? Niekoniecznie. Podobne trudności mogą pojawiać się m.in. w depresji, zaburzeniach lękowych, PTSD, chorobie afektywnej dwubiegunowej, autyzmie, zaburzeniach osobowości, uzależnieniach czy przewlekłych problemach ze snem. Jednocześnie rozpoznanie jednego z tych problemów wcale nie wyklucza ADHD – dlatego dobra diagnostyka różnicowa nie polega na znalezieniu jednej etykiety, ale na zrozumieniu od kiedy występują objawy, jaki mają przebieg, w jakich sytuacjach się pojawiają i co najlepiej je wyjaśnia.
Czytaj więcej →
Leki na ADHD a bezsenność – czy farmakoterapia zawsze pogarsza sen?
Zaczynasz leczenie ADHD i po kilku dniach zauważasz, że wieczorem trudniej Ci zasnąć. Pierwsza myśl może być prosta: „To przez lek. Stymulant mnie pobudza i dlatego nie śpię”. Czasami rzeczywiście tak jest – bezsenność należy do możliwych działań niepożądanych leków stymulujących stosowanych w ADHD. Tyle że związek między lekami na ADHD a snem jest znacznie bardziej skomplikowany: znaczenie mają rodzaj preparatu, dawka, pora przyjęcia, długość działania, kofeina, wieczorny rebound, a przede wszystkim to, jak wyglądał Twój sen jeszcze przed rozpoczęciem leczenia. Co więcej, u części osób skuteczne leczenie ADHD wcale nie oznacza pogorszenia ogólnej jakości snu, a może pośrednio ułatwiać wieczorne funkcjonowanie.
Czytaj więcej →
ADHD i przebodźcowanie – dlaczego pod koniec dnia nie możesz już znieść ludzi, hałasu i dotyku?
Rano hałas jeszcze Ci nie przeszkadza. W pracy rozmawiasz z ludźmi, odbierasz telefony, odpowiadasz na wiadomości i jakoś funkcjonujesz. Ale wieczorem wystarczy grający telewizor, pytanie partnera albo dziecko, które chce Ci coś opowiedzieć, żeby pojawiła się jedna myśl: „Proszę, nie mów już do mnie. I najlepiej mnie nie dotykaj.” Przy ADHD nie zawsze chodzi wyłącznie o nadwrażliwość na konkretny dźwięk, światło czy dotyk. Czasem problemem jest kumulujące się przez cały dzień przeciążenie sensoryczne, poznawcze i emocjonalne, po którym coraz trudniej regulować reakcję na kolejne bodźce.
Czytaj więcej →
ADHD i rzucanie palenia – dlaczego nikotyna tak mocno trzyma osoby z ADHD?
Rzucasz palenie i nagle trudniej Ci się skupić, szybciej się irytujesz, nie możesz usiedzieć w miejscu, a myśli cały czas wracają do nikotyny? Przy ADHD początek abstynencji może być szczególnie wymagający, ponieważ odstawienie nikotyny uderza w obszary, które już wcześniej mogły sprawiać trudność. Nikotyna może stać się szybkim sposobem na zmianę pobudzenia, napięcia czy chwilowej koncentracji, a jednocześnie z czasem zostaje wbudowana w dziesiątki codziennych sytuacji i rytuałów. Po jej odstawieniu część objawów abstynencyjnych może przypominać nasilenie samego ADHD. Dlatego rzucanie palenia przy ADHD warto rozumieć nie jako prosty test „silnej woli”, ale jako proces wychodzenia zarówno z zależności od nikotyny, jak i z utrwalonego sposobu regulowania siebie.
Czytaj więcej →
Leki na ADHD a serce – tętno, ciśnienie i bezpieczeństwo farmakoterapii
Czy leki na ADHD są bezpieczne dla serca? To jedno z najczęstszych pytań przed rozpoczęciem farmakoterapii – szczególnie wtedy, gdy ktoś słyszy, że metylofenidat lub lisdeksamfetamina mogą przyspieszać tętno albo podnosić ciśnienie. Rzeczywiście, leki stymulujące mogą wpływać na układ sercowo-naczyniowy, ale nie oznacza to, że są z definicji niebezpieczne albo że każdy pacjent potrzebuje przed leczeniem rozbudowanej diagnostyki kardiologicznej. Bezpieczeństwo polega przede wszystkim na właściwej ocenie ryzyka przed rozpoczęciem leczenia i późniejszym monitorowaniu. Bardzo ważne jest też to, że rutynowe EKG nie jest zalecane każdej osobie bez wyjątku – decyzja zależy od wywiadu, objawów i stanu zdrowia.
Czytaj więcej →
Energetyki przy ADHD – co dzieje się, gdy kofeina spotyka leki stymulujące?
Bierzesz metylofenidat albo lisdeksamfetaminę i zastanawiasz się, czy możesz wypić kawę lub energetyk? To pytanie pojawia się bardzo często, szczególnie gdy mimo leczenia przychodzi zmęczenie, trudny poranek albo potrzeba „dodatkowego pobudzenia”. Kofeina sama jest substancją o działaniu stymulującym, ale działa inaczej niż leki stosowane w ADHD. Problem polega na tym, że część efektów kofeiny i leków może się nakładać – między innymi w zakresie pobudzenia, tętna, ciśnienia, lęku, drżenia, apetytu i snu. Nie oznacza to, że każda kawa przy leku na ADHD jest niebezpieczna, ale też nie istnieje jedna ilość kofeiny, którą można uznać za bezpieczną dla każdej osoby przyjmującej farmakoterapię ADHD.
Czytaj więcej →
Co to jest ADHD? Co naprawdę dzieje się w mózgu osoby z ADHD?
ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym. Nie można go sprowadzić do „niedoboru dopaminy”. Dopamina i noradrenalina są ważnymi elementami neurobiologii ADHD, ale współczesne badania pokazują znacznie bardziej złożony obraz – obejmujący genetykę, rozwój i funkcjonowanie wielu sieci mózgowych oraz współdziałanie różnych układów neuroprzekaźnikowych. „Osoby z ADHD mają za mało dopaminy” – to jedno z najczęściej powtarzanych wyjaśnień ADHD w internecie. Jest proste, łatwe do zapamiętania i pozornie tłumaczy bardzo wiele: problemy z motywacją, potrzebę stymulacji, odkładanie zadań czy poszukiwanie szybkiej nagrody. Problem w tym, że współczesna nauka nie potwierdza tak prostego modelu ADHD. Wiemy natomiast, że ADHD ma silne podłoże genetyczne, jest związane z rozwojem mózgu i na poziomie grupowym z subtelnymi różnicami w funkcjonowaniu wielu obszarów i sieci mózgowych. Ważną rolę odgrywają układy dopaminergiczny i noradrenergiczny, ale badania obejmują również inne neuroprzekaźniki, funkcje wykonawcze, uwagę, przetwarzanie nagrody i motywację. Co zatem naprawdę dzieje się w mózgu osoby z ADHD?
Czytaj więcej →
ADHD a pamięć – dlaczego pamiętasz nieistotny szczegół sprzed lat, a zapominasz, po co wszedłeś do pokoju?
Możesz pamiętać dokładne zdanie, które ktoś powiedział Ci dziesięć lat temu, melodię z dzieciństwa albo zupełnie nieistotny szczegół z dawnego spotkania. A jednocześnie wejść do kuchni i po kilku sekundach nie mieć pojęcia, po co właściwie tam przyszedłeś. Możesz zapomnieć o umówionej wizycie, odłożyć telefon i chwilę później go szukać albo wysłuchać całej rozmowy, z której niewiele zostanie Ci w pamięci. W ADHD takie doświadczenia nie muszą oznaczać po prostu „słabej pamięci”. Znacznie częściej chodzi o to, jak współpracują ze sobą uwaga, kodowanie informacji, pamięć robocza, pamięć długotrwała, pamięć prospektywna i funkcje wykonawcze.
Czytaj więcej →
Czy leki na ADHD to narkotyki? Fakty, ryzyko i uzależnienie
Metylofenidat i lisdeksamfetamina działają na ośrodkowy układ nerwowy, a część leków stosowanych w ADHD należy do psychostymulantów. To jednak nie oznacza, że przyjmowanie leku zgodnie z zaleceniem lekarza jest tym samym co rekreacyjne używanie narkotyku. Znaczenie mają substancja, dawka, postać leku, droga podania, szybkość osiągania stężenia, cel używania oraz nadzór medyczny. Jednocześnie byłoby błędem twierdzić, że leki stymulujące nie mają żadnego potencjału nadużywania – właśnie dlatego podczas leczenia ocenia się również to ryzyko. Szczególnej uwagi wymagają osoby z aktualnym lub przebytym uzależnieniem, ale sama historia uzależnienia nie daje jeszcze prostej odpowiedzi, czy farmakoterapia ADHD jest dla konkretnej osoby właściwa.
Czytaj więcej →
Leki na ADHD – najczęstsze skutki uboczne u dorosłych?
Zmniejszony apetyt, trudności ze snem, ból głowy, suchość w ustach czy nudności należą do działań niepożądanych, które mogą pojawić się podczas farmakoterapii ADHD. Nie oznacza to jednak, że każda osoba będzie ich doświadczać ani że wszystkie leki na ADHD mają taki sam profil skutków ubocznych. Inaczej może wyglądać tolerancja metylofenidatu czy lisdeksamfetaminy, a inaczej atomoksetyny lub bupropionu. Część dolegliwości może być łagodna i zmniejszać się w trakcie leczenia, inne wymagają omówienia z lekarzem, a niektóre objawy powinny skłonić do szybkiego kontaktu medycznego. Najważniejsze jest więc nie samo pytanie „czy lek na ADHD ma skutki uboczne?”, ale to, jakie są ich nasilenie, czas trwania i znaczenie dla zdrowia oraz codziennego funkcjonowania.
Czytaj więcej →
Psycholog czy psychiatra przy ADHD – do kogo zgłosić się najpierw?
Podejrzewasz u siebie ADHD i nie wiesz, czy najpierw umówić się do psychologa, czy do psychiatry? Nie ma jednej odpowiedzi właściwej dla każdej osoby. Psycholog może przeprowadzić pogłębioną diagnostykę psychologiczną, zebrać historię objawów i funkcjonowania oraz pomóc w diagnostyce różnicowej. Psychiatra jako lekarz ocenia również stan psychiczny i medyczny oraz może prowadzić farmakoterapię. W wielu przypadkach najlepszym rozwiązaniem nie jest więc wybór „psycholog albo psychiatra”, lecz dobrze skoordynowana współpraca obu specjalistów. Szczególnie ważne staje się to wtedy, gdy oprócz podejrzenia ADHD występują uzależnienie, depresja, zaburzenia lękowe, problemy ze snem albo inne trudności mogące przypominać lub komplikować obraz ADHD.
Czytaj więcej →
Dlaczego kawa usypia niektóre osoby z ADHD? Czy to naprawdę objaw ADHD?
„Kawa mnie usypia zamiast pobudzać – czy to znaczy, że mam ADHD?” Nie. Senność po kawie nie jest testem na ADHD ani objawem, na podstawie którego można rozpoznać to zaburzenie. Niektóre osoby rzeczywiście opisują po kofeinie wyciszenie, brak oczekiwanego pobudzenia, a czasem nawet senność, ale przyczyn może być wiele: niewyspanie, tolerancja na kofeinę, pora dnia, dawka, indywidualne tempo metabolizowania kofeiny czy po prostu różnica między poczuciem większego spokoju a rzeczywistą potrzebą snu. Co więcej, kawa może chwilowo zmniejszać odczuwaną senność, a jednocześnie pogarszać jakość późniejszego snu. Dlatego reakcja na kawę może być ciekawą informacją o własnym funkcjonowaniu, ale nie odpowiada na pytanie, czy ktoś ma ADHD.
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby z ADHD wracają do używek po okresie abstynencji? ADHD a mechanizm nawrotu
Nawrót po okresie abstynencji nie musi oznaczać, że ktoś „nie chciał wyzdrowieć” albo zapomniał o wszystkim, czego nauczył się podczas terapii. U osoby z ADHD w krytycznym momencie mogą spotkać się impulsywność, silna potrzeba natychmiastowej ulgi, trudność z odroczeniem nagrody, intensywne emocje i osłabienie funkcji wykonawczych. Do tego dochodzą pozornie zwyczajne rzeczy: kilka nieprzespanych nocy, brak planu dnia, nuda, konflikt, przeciążenie albo stopniowe odchodzenie od zachowań, które wcześniej pomagały utrzymywać abstynencję. Wtedy wiedza o konsekwencjach używania nadal istnieje, ale może mieć znacznie mniejszy wpływ na decyzję podejmowaną tu i teraz. Dlatego zapobieganie nawrotom u osób z ADHD powinno uwzględniać nie tylko mechanizmy uzależnienia, ale również sposób, w jaki ADHD wpływa na impulsywność, nagrodę, pamięć roboczą, emocje i codzienną organizację.
Czytaj więcej →
ADHD i uzależnienia – jak zaczyna się samoleczenie i kiedy zamienia się w uzależnienie?
Wieczorem alkohol, żeby wreszcie zwolnić. Rano energetyk, żeby się uruchomić. W pracy nikotyna, żeby na chwilę zebrać myśli. Wieczorem marihuana, żeby przestać analizować cały dzień. U części osób z ADHD substancja lub określone zachowanie może początkowo pełnić bardzo konkretną funkcję: szybko zmieniać stan, z którym trudno sobie poradzić inaczej. To nie oznacza, że każde używanie alkoholu, nikotyny czy innych substancji przez osobę z ADHD jest „samoleczeniem”. Kiedy jednak człowiek wielokrotnie doświadcza, że określona substancja lub zachowanie przynosi szybką ulgę, pobudzenie albo odcięcie od napięcia, może zacząć utrwalać się schemat, który z czasem coraz mniej przypomina świadomy wybór, a coraz bardziej mechanizm uzależnienia.
Czytaj więcej →
Paraliż decyzyjny w ADHD – dlaczego nawet prosty wybór potrafi zablokować działanie?
Co zamówić do jedzenia? Który laptop wybrać? Od której wiadomości zacząć odpowiadanie? Czy zrobić najpierw telefon, czy napisać maila? Dla osoby z ADHD nawet pozornie niewielka decyzja może czasami uruchomić długą analizę, napięcie i ostatecznie… brak decyzji. Nie chodzi wyłącznie o niezdecydowanie. Kiedy wybór wymaga jednoczesnego utrzymania kilku możliwości w pamięci, porównania ich, przewidzenia konsekwencji i zaakceptowania, że wybranie jednej opcji oznacza rezygnację z innych, obciążenie może szybko wzrosnąć. Paraliż decyzyjny nie jest osobnym kryterium diagnostycznym ADHD, ale może być użytecznym określeniem doświadczenia wynikającego z połączenia trudności wykonawczych, przeciążenia poznawczego i emocji związanych z wyborem.
Czytaj więcej →
Bupropion na ADHD i depresję – kiedy jest rozważany?
Bupropion jest lekiem przeciwdepresyjnym, ale istnieją również badania wskazujące, że może zmniejszać niektóre objawy ADHD u dorosłych. To sprawia, że szczególnie interesujące staje się pytanie o osoby, u których ADHD i depresja występują jednocześnie. Czy jeden lek może wpływać na oba problemy? Kiedy bupropion jest w ogóle rozważany i czym różni się od leków najczęściej stosowanych w ADHD, takich jak metylofenidat czy lisdeksamfetamina? Odpowiedź jest bardziej złożona, ponieważ depresja i ADHD mogą powodować podobne trudności, ale są odrębnymi zaburzeniami i wymagają dokładnej diagnostyki.
Czytaj więcej →
Układ nerwowy relacji – ADHD, stres i wspólne regulowanie obciążeń
Relacja może pomagać regulować stres, ale sama również zużywa zasoby obu partnerów. W związku stres jednej osoby często wpływa na funkcjonowanie drugiej, podział obowiązków, komunikację i poczucie przewidywalności. Przy ADHD szczególnego znaczenia nabierają trudności z planowaniem, pamiętaniem, inicjowaniem działania i utrzymywaniem struktury, które partner może zacząć częściowo kompensować. Wtedy relacja może stać się swoistym zewnętrznym systemem regulacji – pomocnym, ale czasem także kosztownym. W tym artykule przyglądamy się temu, kiedy wspólne regulowanie obciążeń wzmacnia parę, a kiedy zaczyna prowadzić do przeciążenia jednej lub obu osób.
Czytaj więcej →
ADHD u mężczyzn – jak wygląda i czy testosteron wpływa na objawy? Co pokazują najnowsze badania
ADHD u mężczyzn nie zawsze wygląda jak stereotypowa nadpobudliwość, która kojarzy się z chłopcem niemogącym usiedzieć w szkolnej ławce. W dorosłym życiu na pierwszy plan mogą wysuwać się problemy z organizacją, impulsywność, poszukiwanie silnej stymulacji, trudności z regulacją emocji, funkcjonowanie od kryzysu do kryzysu czy zwiększone ryzyko uzależnień. Coraz więcej zainteresowania budzi również pytanie o testosteron i ADHD u mężczyzn – szczególnie o to, czy hormony mogą wpływać na sposób, w jaki objawy są odczuwane i widoczne. Najnowsze badania wskazują na interesujące związki biologiczne i genetyczne między ADHD a gospodarką androgenową, ale nie potwierdzają prostej zasady, że wysoki lub niski testosteron powoduje ADHD. Co więc naprawdę wiemy o ADHD u dorosłych mężczyzn i jaką rolę może odgrywać w tym wszystkim testosteron?
Czytaj więcej →
ADHD i OCD – podobne zachowania, różne mechanizmy. Jak je odróżnić i co, jeśli występują razem?
„Nie mogę przestać o tym myśleć”. „Ciągle coś sprawdzam”. „Potrafię utknąć przy jednej rzeczy na godzinę”. „Nie mogę się skupić, bo moja głowa cały czas czymś się zajmuje”. „Wiem, że to nie ma sensu, ale muszę zrobić to jeszcze raz”. Niektóre zachowania osoby z ADHD i osoby z OCD mogą z zewnątrz wyglądać zaskakująco podobnie. Problemy z koncentracją, powtarzanie pewnych czynności, trudność z przerwaniem działania czy poczucie, że własny umysł nie chce się zatrzymać, mogą pojawiać się w obu zaburzeniach. Jednak podobne zachowanie nie oznacza tego samego mechanizmu. Dlatego w diagnostyce czasami znacznie ważniejsze od pytania „Co ta osoba robi?” jest pytanie: „Dlaczego to robi i co się dzieje, kiedy próbuje tego nie zrobić?”
Czytaj więcej →
Późna diagnoza ADHD i uzależnienie – co dzieje się, gdy przez lata leczymy skutek, nie widząc całego problemu?
Przez wiele lat człowiek może wiedzieć, że ma problem z alkoholem, narkotykami albo inną substancją, a jednocześnie nie wiedzieć, że od dzieciństwa funkcjonuje również z ADHD. Trafia na terapię, podejmuje kolejne próby abstynencji, uczy się rozpoznawać wyzwalacze i konsekwencje używania. Mimo tego po odstawieniu substancji nadal pozostają chaos, impulsywność, problemy z organizacją, odkładanie działania, potrzeba silnej stymulacji czy trudność z odraczaniem gratyfikacji. Czasami dopiero po trzydziestce, czterdziestce albo jeszcze później pojawia się pytanie: „A co, jeśli część tych trudności była obecna na długo przed uzależnieniem?” Późna diagnoza ADHD nie zmienia przeszłości, ale może zmienić sposób, w jaki rozumiemy historię uzależnienia i planujemy dalsze leczenie.
Czytaj więcej →
ADHD i zaburzenia lękowe – podobne objawy, różne przyczyny. Jak je odróżnić i co, jeśli występują razem?
„Nie mogę się skupić”. „Ciągle o czymś myślę”. „Nie potrafię odpocząć”. „Wieczorem mój mózg nie chce się wyłączyć”. „Cały czas jestem spięty”. Tak może mówić osoba z ADHD. Tak może mówić również osoba z zaburzeniem lękowym. Problem polega na tym, że podobny objaw nie zawsze oznacza ten sam mechanizm. Trudności z koncentracją mogą wynikać z ADHD, ale mogą być również skutkiem ciągłego zamartwiania się i napięcia. Niepokój może być elementem zaburzenia lękowego, ale może też pojawiać się u osoby z ADHD, która przez lata doświadcza chaosu, zapominania, spóźnień, przeciążenia i kolejnych konsekwencji własnych trudności. A czasami występują oba problemy jednocześnie. Co wtedy? Jak odróżnić ADHD od zaburzenia lękowego? Czy wieloletnie życie z ADHD może zwiększać podatność na lęk? Co się dzieje, kiedy człowiek zaczyna radzić sobie z napięciem za pomocą alkoholu, marihuany albo innych substancji?
Czytaj więcej →
ADHD, borderline i uzależnienia – podobne objawy, różne mechanizmy. Co, jeśli występują razem?
Silne emocje, impulsywne decyzje, konflikty w relacjach, poczucie odrzucenia, alkohol albo substancja, która na chwilę przynosi ulgę. Niektóre doświadczenia osoby z ADHD, zaburzeniem osobowości borderline (BPD) i uzależnieniem mogą z zewnątrz wyglądać podobnie. Nie oznacza to jednak, że stoją za nimi te same mechanizmy. ADHD i borderline mogą występować jednocześnie, a gdy do tego obrazu dochodzi uzależnienie, diagnostyka i terapia stają się jeszcze bardziej złożone. Co wiemy o tym połączeniu i dlaczego tak ważne jest zrozumienie nie tylko co człowiek robi, ale również co dzieje się tuż przed tym i jaką funkcję pełni jego zachowanie?
Czytaj więcej →
ADHD i narcyzm – podobne zachowania, różne przyczyny. Czy ADHD można pomylić z narcystycznym zaburzeniem osobowości?
Przerywa rozmowę, dużo mówi o sobie, zapomina o ważnych sprawach partnera, źle reaguje na krytykę i czasami sprawia wrażenie, jakby nie zauważał potrzeb innych. Czy to narcyzm? Niekoniecznie. Niektóre zachowania wynikające z ADHD mogą być przez otoczenie odbierane jako egocentryczne lub narcystyczne, choć stoją za nimi zupełnie inne mechanizmy. Z drugiej strony ADHD nie wyklucza narcystycznego zaburzenia osobowości – oba problemy mogą rzeczywiście występować u jednej osoby. Dlatego zamiast pytać wyłącznie „jak to zachowanie wygląda?”, warto przyjrzeć się temu, co za nim stoi i czy tworzy trwały wzorzec funkcjonowania w relacjach z innymi ludźmi.
Czytaj więcej →
ADHD i autyzm – kiedy występują razem. Czym jest AuDHD i jak może wyglądać u dorosłych?
Potrzebuję rutyny, ale po kilku dniach zaczynam się w niej dusić. Źle znoszę niespodziewane zmiany, a jednocześnie ciągle szukam nowych bodźców. Potrafię godzinami zajmować się jednym interesującym tematem, ale mam ogromny problem z rozpoczęciem prostego codziennego zadania. U części osób taki pozornie sprzeczny obraz może wiązać się ze współwystępowaniem ADHD i autyzmu, określanym potocznie jako AuDHD. Nie jest to osobna diagnoza, ale określenie używane wobec osób, u których występują jednocześnie dwa zaburzenia neurorozwojowe – ADHD i zaburzenie ze spektrum autyzmu.
Czytaj więcej →
ADHD i ChAD – podobne objawy, dwa różne zaburzenia. Jak je odróżnić i co, jeśli występują razem?
Impulsywność, gonitwa myśli, problemy z koncentracją, duża energia, szybkie mówienie czy trudności ze snem mogą pojawiać się zarówno w ADHD, jak i w chorobie afektywnej dwubiegunowej (ChAD). Z tego powodu oba zaburzenia bywają ze sobą mylone, szczególnie podczas diagnozy osób dorosłych. Jedna z najważniejszych różnic dotyczy jednak przebiegu objawów: w ADHD tworzą one względnie stały wzorzec obecny od okresu rozwojowego, podczas gdy w ChAD charakterystyczne są wyraźne epizody zmiany nastroju i funkcjonowania. Sprawa komplikuje się dodatkowo, ponieważ ADHD i ChAD mogą występować u jednej osoby jednocześnie. Badania pokazują, że takie współwystępowanie nie jest rzadkie i może wiązać się z bardziej złożonym obrazem klinicznym, w tym większym ryzykiem problemów związanych z używaniem substancji.
Czytaj więcej →
ADHD to nie tylko trudności – jakie mocne strony osób z ADHD pokazują badania?
Kiedy mówimy o ADHD, najczęściej wymieniamy problemy z koncentracją, impulsywność, trudności z organizacją, regulacją emocji czy kończeniem rozpoczętych zadań. To właśnie one są podstawą diagnozy i mogą realnie utrudniać codzienne funkcjonowanie. Coraz więcej badań przygląda się jednak również temu, jakie cechy osoby z ADHD same postrzegają jako swoje mocne strony. Kreatywność, nieszablonowe myślenie, energia, elastyczność, ciekawość czy zdolność do bardzo intensywnego zaangażowania pojawiają się w tych badaniach regularnie. Nie oznacza to, że ADHD jest „supermocą” – raczej pokazuje, że diagnoza opisująca trudności nie jest opisem całego człowieka.
Czytaj więcej →
ADHD i odkładanie snu – dlaczego wieczorem nie potrafię odłożyć telefonu i pójść spać?
Jesteś zmęczony, rano musisz wcześnie wstać i doskonale wiesz, że powinieneś już spać. Mimo to bierzesz telefon „tylko na pięć minut”, oglądasz kolejny film, sprawdzasz wiadomości albo zaczynasz czytać coś, co nagle wydaje się niezwykle interesujące. Kiedy ponownie patrzysz na zegarek, zamiast 22:30 jest 00:47. Badacze nazywają takie odkładanie pójścia spać bedtime procrastination, a problemy z samoregulacją i trudność z przerwaniem atrakcyjnej aktywności mogą mieć tutaj duże znaczenie. U osób z ADHD ten wieczorny schemat może nakładać się na trudności z poczuciem czasu, regulacją uwagi i wybieraniem natychmiastowej nagrody zamiast korzyści, którą odczujemy dopiero następnego dnia.
Czytaj więcej →
ADHD i emocje – dlaczego tak trudno przestać przeżywać to, co już się wydarzyło?
Kłótnia trwała dziesięć minut, ale w głowie może trwać jeszcze przez kilka godzin. Jedno zdanie, krytyczna uwaga albo poczucie odrzucenia potrafią wracać wielokrotnie, ponownie uruchamiając złość, smutek, napięcie czy wstyd. U części osób z ADHD problemem może być nie tylko intensywność emocji, ale również trudność z ich regulowaniem i przeniesieniem uwagi na coś innego. Ruminacja, perseweratywność i trudności z elastycznym przełączaniem uwagi mogą sprawiać, że wydarzenie już dawno się skończyło, a emocjonalnie człowiek nadal pozostaje w jego środku. Badania nad ADHD coraz częściej pokazują, że regulacja emocji jest ważnym elementem funkcjonowania wielu dorosłych z tym zaburzeniem.
Czytaj więcej →
ADHD a seks – jak ADHD wpływa na pożądanie, bliskość i życie seksualne?
ADHD może wpływać nie tylko na koncentrację, pracę czy organizację codzienności, ale również na życie seksualne. U części osób pojawia się silna potrzeba nowości i intensywnych bodźców, u innych trudność z utrzymaniem uwagi podczas seksu albo spadek zainteresowania bliskością. Badania wskazują także na związki ADHD z hiperseksualnością, dysfunkcjami seksualnymi i niższą satysfakcją seksualną, ale obraz nie jest taki sam u wszystkich osób. Ważną rolę mogą odgrywać impulsywność, regulacja emocji, wrażliwość sensoryczna, relacja z partnerem oraz współwystępujące zaburzenia. ADHD nie oznacza więc „większego popędu seksualnego” – może wpływać na seksualność na wiele, czasem zupełnie przeciwnych sposobów.
Czytaj więcej →
ADHD u kobiet – dlaczego tak wiele kobiet dostaje diagnozę dopiero po 30 lub 40 roku życia?
Przez lata może słyszeć, że jest chaotyczna, zbyt emocjonalna, przemęczona albo po prostu powinna lepiej się zorganizować. Może dobrze radzić sobie w szkole, skończyć studia, pracować, założyć rodzinę i jednocześnie wkładać ogromny wysiłek w utrzymanie codziennego życia pod kontrolą. U części kobiet dopiero po 30. lub 40. roku życia pojawia się pytanie: czy za tym wszystkim od początku mogło stać ADHD? Badania pokazują, że ADHD u dziewcząt i kobiet może być przez lata przeoczane, maskowane lub przypisywane między innymi lękowi, depresji czy przeciążeniu. Późna diagnoza nie oznacza jednak, że ADHD pojawiło się dopiero w dorosłości – często oznacza, że dopiero wtedy wcześniejsze trudności zostały właściwie rozpoznane.
Czytaj więcej →
ADHD a pieniądze i długi – dlaczego osoby z ADHD częściej mają problemy z finansami?
Impulsywny zakup, niezapłacony na czas rachunek, kolejna rata, brak oszczędności i unikanie sprawdzania konta – problemy finansowe w ADHD mogą mieć wiele twarzy. Badania pokazują, że osoby z ADHD częściej doświadczają trudności z zarządzaniem pieniędzmi, impulsywnym kupowaniem, zadłużeniem i planowaniem finansowej przyszłości. Nie zawsze chodzi przy tym o brak wiedzy finansowej czy zwyczajne „wydawanie za dużo”. Znaczenie mogą mieć impulsywność, funkcje wykonawcze, regulacja emocji oraz większa atrakcyjność nagrody dostępnej natychmiast niż korzyści odroczonej w czasie. Jak z pozornie drobnych trudności – odkładania przelewu, spontanicznego zakupu czy niesprawdzania salda – może z czasem powstać poważny problem finansowy?
Czytaj więcej →
ADHD a impulsywność – dlaczego działamy, zanim pomyślimy i jak zwiększa to ryzyko uzależnienia?
Impulsywność jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów ADHD, ale nie oznacza po prostu robienia czegoś „bez zastanowienia”. Może dotyczyć trudności z zatrzymaniem reakcji, wybierania natychmiastowej nagrody, podejmowania decyzji pod wpływem silnych emocji czy działania zanim przyszłe konsekwencje zdążą wpłynąć na zachowanie. Badania Timothy’ego Wilensa, Stephena Faraone’a, Brooke Moliny, Steve’a S. Lee i innych badaczy pokazują jednocześnie, że ADHD wiąże się z podwyższonym ryzykiem rozwoju uzależnień. Impulsywność może być jednym z mechanizmów łączących te dwa problemy, ale nie jest jedynym wyjaśnieniem. Dlaczego więc osoba może doskonale wiedzieć, że czegoś później pożałuje, a mimo to właśnie teraz zrobić dokładnie to, czego miała nie robić?
Czytaj więcej →
ADHD a uzależnienie od hazardu – co dzieje się z dopaminą i mózgiem podczas gry i zdrowienia?
Hazard nie dostarcza do organizmu substancji psychoaktywnej, a mimo to może prowadzić do uzależnienia i silnie angażować mózgowy układ nagrody. Szczególne znaczenie mają dopamina, oczekiwanie na nagrodę, jej nieprzewidywalność oraz mechanizmy, które sprawiają, że po przegranej pojawia się myśl: „jeszcze raz – muszę się odegrać”. W ADHD impulsywność, trudności z hamowaniem reakcji, odraczaniem gratyfikacji i podejmowaniem decyzji mogą dodatkowo zwiększać podatność na problemowy hazard. Co jednak dzieje się z mózgiem, kiedy człowiek przestaje grać – i czy po uzależnieniu od hazardu można mówić o „odbudowie dopaminy” podobnie jak po odstawieniu substancji? W tym artykule sprawdzamy, co rzeczywiście pokazują badania o ADHD, hazardzie, dopaminie i procesie zdrowienia, a czego nauka nadal nie potrafi jednoznacznie wyjaśnić.
Czytaj więcej →
ADHD a samotność – dlaczego można mieć ludzi wokół siebie i nadal czuć się samotnym?
Samotność w ADHD nie zawsze oznacza brak znajomych, partnera czy ludzi wokół siebie. Czasem zaczyna się od wieloletniego poczucia bycia „za bardzo”, niezrozumienia, odrzucenia albo kolejnych relacji, które trudno było utrzymać. Objawy ADHD mogą wpływać na komunikację, pamiętanie o kontakcie, regulację emocji i sposób reagowania na konflikty, a z czasem prowadzić również do wycofania. Dla części osób alkohol, marihuana, stymulanty, seks, pornografia, gry czy inne zachowania mogą wtedy stać się szybkim sposobem na zmniejszenie napięcia, pustki lub poczucia izolacji. Badania pokazują, że związek pomiędzy ADHD, samotnością, zdrowiem psychicznym i uzależnieniami jest znacznie bardziej złożony, niż mogłoby się wydawać.
Czytaj więcej →
ADHD i funkcje wykonawcze – dlaczego wiesz, co masz zrobić, ale tak trudno to zrobić?
Wiesz, że trzeba zacząć, ale nie możesz się zebrać. Masz czas do piątku, a prawdziwa mobilizacja pojawia się dopiero w czwartek wieczorem. Trudno Ci ustalić priorytety, przełączyć się między zadaniami albo pamiętać o czymś, co jeszcze przed chwilą wydawało się ważne. W ADHD takie problemy mogą być związane z funkcjami wykonawczymi – procesami odpowiedzialnymi m.in. za hamowanie reakcji, pamięć roboczą, planowanie, organizację i kierowanie własnym zachowaniem w czasie. Badania pokazują jednak, że nie każda osoba z ADHD ma identyczny profil trudności wykonawczych – dlatego warto zrozumieć, czym naprawdę są funkcje wykonawcze i jak przekładają się na codzienne życie.
Czytaj więcej →
Mefedron – co robi z mózgiem i organizmem? Uzależnienie, zjazd, psychozy i zdrowienie po odstawieniu
Mefedron może dawać euforię, energię, poczucie bliskości, większą pewność siebie i silne pobudzenie – ale właśnie te efekty są częścią mechanizmu, który może prowadzić do kolejnych dawek i utraty kontroli. 4-MMC intensywnie oddziałuje na układy dopaminy, serotoniny i noradrenaliny, a po okresie pobudzenia może pojawić się zjazd, bezsenność, anhedonia, lęk i silny głód substancji. U części osób używanie wiąże się również z paranoją, urojeniami i objawami psychotycznymi. Badania nad syntetycznymi katynonami pokazują, że konsekwencje ich używania mogą wykraczać daleko poza kilka godzin euforii. Co zatem naprawdę dzieje się z mózgiem podczas używania mefedronu i jak może wyglądać zdrowienie po jego odstawieniu?
Czytaj więcej →
ADHD i terapia par – dlaczego zwykła terapia związku czasem nie wystarcza? Co pokazują badania?
ADHD może wpływać na związek znacznie szerzej niż poprzez problemy z koncentracją. Zapominanie, impulsywność, trudności z organizacją czy regulacją emocji mogą z czasem stawać się źródłem powtarzających się konfliktów. Partner może mieć poczucie, że cała odpowiedzialność za codzienne życie spoczywa na nim, podczas gdy osoba z ADHD coraz częściej czuje się krytykowana i niezrozumiana. W niektórych związkach stopniowo powstaje nierównowaga, w której jedna osoba zaczyna bardziej przypominać opiekuna niż partnera. Czy terapia par uwzględniająca ADHD powinna wyglądać inaczej i co rzeczywiście mówią o tym badania?
Czytaj więcej →
ADHD, kofeina i energetyki – samoleczenie czy ryzyko uzależnienia?
Wiele osób z ADHD mówi, że kawa pomaga im się skupić, a energetyk daje energię potrzebną do działania. Kofeina jest substancją pobudzającą, ale jej działanie nie oznacza, że może zastąpić leczenie ADHD. Badania pokazują ciekawą zależność między nasileniem objawów ADHD a problemowym używaniem kofeiny. Szczególne znaczenie może mieć sięganie po kawę i energetyki w celu radzenia sobie ze zmęczeniem, trudnościami z koncentracją czy niewyspaniem. Czy kofeina rzeczywiście pomaga osobom z ADHD, czy z czasem może stać się częścią problemu?
Czytaj więcej →
ADHD a uzależnienia u mężczyzn – dlaczego problem może rozwijać się wcześniej i pozostawać niezauważony?
ADHD i uzależnienia u mężczyzn często nie zaczynają się w momencie pierwszego problemowego używania alkoholu, marihuany czy stymulantów. Historia może sięgać znacznie wcześniej – do impulsywności, trudności z samoregulacją, problemów z zachowaniem, poszukiwania natychmiastowej nagrody i pierwszych doświadczeń z substancjami w okresie dorastania. Badania podłużne prowadzone m.in. przez zespoły Timothy’ego Wilensa i Brooke Moliny pokazują, że ADHD wiąże się ze zwiększonym ryzykiem późniejszych problemów związanych z używaniem substancji. Jednocześnie nauka nie potwierdza prostego założenia, że ADHD jest „bardziej uzależniające” u mężczyzn niż u kobiet – mężczyźni częściej doświadczają SUD również w populacji ogólnej. Szczególnie interesująca klinicznie jest sytuacja, w której dorosły mężczyzna trafia na terapię z powodu uzależnienia, a nierozpoznane ADHD pozostaje w tle jego historii przez kilkanaście lub kilkadziesiąt lat. W tym artykule przyglądamy się temu, co badania Wilensa, Moliny, Faraone’a, Levin, Barkleya i innych badaczy mówią o tej zależności – i dlaczego w terapii uzależnienia czasami warto spojrzeć dalej niż na samą substancję.
Czytaj więcej →
Chemsex – kiedy mefedron, stymulanty, seks i pornografia tworzą jedno uzależniające błędne koło?
Chemsex to nie tylko seks pod wpływem narkotyków. U części osób mefedron, metamfetamina lub inne substancje psychoaktywne zaczynają łączyć się z pobudzeniem seksualnym, pornografią i określonymi bodźcami w jeden coraz trudniejszy do przerwania schemat. Z czasem seks na trzeźwo może być odbierany jako mniej intensywny, a pornografia, aplikacja randkowa czy sama myśl o seksie mogą zacząć kojarzyć się z potrzebą przyjęcia substancji. Czy można więc uzależnić się od chemsexu? Czy „chemsex addiction” jest oficjalną diagnozą i jak do tego zjawiska odnoszą się ICD-11 oraz DSM-5-TR? Przyglądamy się temu, co współczesna nauka mówi o połączeniu stymulantów, seksu, pornografii, układu nagrody i mechanizmów uzależnienia.
Czytaj więcej →
ADHD a nadwaga i otyłość – dlaczego osoby z ADHD częściej mają problemy z masą ciała? Co pokazują badania?
ADHD kojarzymy przede wszystkim z trudnościami z koncentracją, impulsywnością czy problemami z organizacją. Znacznie rzadziej mówi się o tym, że może ono wiązać się również ze sposobem jedzenia i masą ciała. Badania wskazują, że u osób z ADHD częściej obserwuje się nadwagę i otyłość, szczególnie w wieku dorosłym. Nie oznacza to jednak, że przyczyną jest po prostu „brak kontroli” czy „brak silnej woli”. Związek okazuje się znacznie bardziej złożony. Znaczenie mogą mieć impulsywność, funkcje wykonawcze, regulacja emocji, nieregularne jedzenie, napady objadania się, sen, a także sposób, w jaki mózg przetwarza nagrodę. W tym artykule przyglądamy się temu, co rzeczywiście pokazują badania naukowe o związku ADHD z nadwagą i otyłością – i oddzielamy dobrze udokumentowane mechanizmy od popularnych uproszczeń dotyczących dopaminy i „uzależnienia od jedzenia”.
Czytaj więcej →
Czy leki na ADHD to amfetamina? Fakty i mity wyjaśnione na podstawie aktualnych badań naukowych
„To przecież legalna amfetamina.” To jedno z najczęściej powtarzanych stwierdzeń dotyczących leczenia ADHD. Choć brzmi przekonująco, jest dużym uproszczeniem, które nie oddaje tego, co naprawdę wiadomo na temat farmakoterapii ADHD. Czy wszystkie leki stosowane w ADHD są pochodnymi amfetaminy? Czym różni się amfetamina sprzedawana jako narkotyk od leków przepisywanych przez lekarza? Dlaczego osoby z ADHD reagują na nie inaczej niż osoby bez tego zaburzenia? W tym artykule, opierając się na aktualnych badaniach naukowych i międzynarodowych wytycznych, wyjaśniamy najważniejsze fakty oraz obalamy najczęściej powtarzane mity.
Czytaj więcej →
Centanafadyna (Simtriyo) – nowy lek na ADHD. Jak działa i co naprawdę pokazują badania naukowe?
Pod koniec lipca 2026 roku amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła centanafadynę (Simtriyo) do leczenia ADHD u dzieci, młodzieży i dorosłych. To pierwszy od wielu lat lek o nowym mechanizmie działania, który wzbudził duże zainteresowanie zarówno wśród lekarzy, jak i naukowców. Czy rzeczywiście może zmienić sposób leczenia ADHD? Jak działa, co wiemy o jego skuteczności, bezpieczeństwie i potencjale nadużywania? A przede wszystkim – czy i kiedy może być dostępny w Polsce? W tym artykule analizujemy wyłącznie aktualne badania naukowe oraz dane rejestracyjne. Oddzielamy fakty od przypuszczeń i pokazujemy nie tylko to, co już wiemy, ale również to, na jakie pytania nauka nie zna jeszcze odpowiedzi.
Czytaj więcej →
Jestem rodzicem z ADHD. Jak ADHD wpływa na wychowywanie dzieci? Co pokazują badania naukowe?
Wielu dorosłych dowiaduje się o swoim ADHD dopiero wtedy, gdy na diagnozę trafia ich dziecko. Nie jest to przypadek. ADHD należy do najbardziej dziedzicznych zaburzeń neurorozwojowych, dlatego objawy często występują u więcej niż jednego członka rodziny. Jednocześnie badania pokazują, że ADHD rodzica może wpływać na organizację życia rodzinnego, wychowanie dzieci i codzienne funkcjonowanie domu. Nie oznacza to jednak, że osoba z ADHD jest gorszym rodzicem. W tym artykule wyjaśniamy, co na ten temat mówią aktualne badania naukowe.
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby z ADHD tak często tworzą związki z innymi osobami z ADHD? Co pokazują badania naukowe?
Czy to tylko przypadek, że wiele osób z ADHD odkrywa po latach, iż ich partner również ma ADHD? A może osoby z tym zaburzeniem rzeczywiście częściej wybierają partnerów o podobnym sposobie myślenia i funkcjonowania? Najnowsze badania sugerują, że nie jest to wyłącznie mit. Naukowcy opisują zjawisko nazywane doborem asortatywnym (assortative mating), które może sprawiać, że osoby z podobnymi cechami częściej tworzą związki. W tym artykule sprawdzamy, co naprawdę wiadomo na ten temat i gdzie kończą się fakty, a zaczynają popularne przekonania.
Czytaj więcej →
ADHD a menopauza – dlaczego objawy często nasilają się po 45. roku życia? Co mówi aktualna wiedza?
Menopauza nie powoduje ADHD, ale u wielu kobiet właśnie w tym okresie objawy stają się na tyle nasilone, że po raz pierwszy szukają specjalistycznej pomocy. Spadek poziomu estrogenów może wpływać na funkcjonowanie układu dopaminergicznego i nasilać trudności z koncentracją, pamięcią, organizacją czy regulacją emocji. Najnowsze badania z lat 2024–2026 pokazują, że okres okołomenopauzalny jest jednym z najważniejszych momentów w życiu kobiety z ADHD – zarówno pod względem diagnostyki, jak i leczenia. W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego tak się dzieje, jak odróżnić objawy ADHD od tzw. „brain fog” oraz co na ten temat mówią aktualne publikacje naukowe.
Czytaj więcej →
Jak hormony wpływają na ADHD u kobiet? Co badania mówią o estrogenie, progesteronie i cyklu miesiączkowym
Coraz więcej badań pokazuje, że objawy ADHD u kobiet mogą zmieniać się w zależności od etapu życia oraz fazy cyklu miesiączkowego. Dla wielu pacjentek oznacza to, że jednego tygodnia łatwiej się koncentrują, skuteczniej planują i lepiej reagują na leczenie, a kilka dni później pojawiają się większe trudności z uwagą, regulacją emocji czy funkcjami wykonawczymi. Nie jest to przypadek. Współczesne badania wskazują, że zmiany stężenia estrogenu i progesteronu wpływają na układy neuroprzekaźnikowe zaangażowane w ADHD, w tym przede wszystkim na układ dopaminowy i noradrenergiczny. W artykule wyjaśniamy, co obecnie wiadomo na temat wpływu hormonów na ADHD u kobiet oraz jakie znaczenie może mieć ta wiedza w codziennej praktyce klinicznej.
Czytaj więcej →
Czy osoby z ADHD są bardziej agresywne? Co naprawdę pokazują badania?
„Masz ADHD? To pewnie dlatego tak łatwo wpadasz w agresję.” Takie stwierdzenia można spotkać zarówno w internecie, jak i w codziennych rozmowach. Problem polega na tym, że są one dużym uproszczeniem i mogą prowadzić do stygmatyzacji osób z ADHD. Współczesne badania pokazują, że agresja nie jest objawem ADHD. U części osób z ADHD częściej występuje natomiast tzw. agresja reaktywna, czyli impulsywna odpowiedź na bardzo silne emocje. W tym artykule wyjaśniamy, czym różni się agresja od dysregulacji emocji, dlaczego nie każda osoba z ADHD doświadcza takich trudności oraz co na ten temat mówią najnowsze badania i europejskie wytyczne kliniczne.
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby z ADHD mają trudność z rozpoczynaniem i kończeniem zadań?
Masz w głowie plan. Wiesz, co należy zrobić. Termin zbliża się nieubłaganie, a mimo to nie potrafisz zacząć. Albo przeciwnie – z entuzjazmem rozpoczynasz kolejne projekty, ale ich dokończenie wydaje się niemal niemożliwe. Jeżeli rozpoznajesz u siebie ten schemat, nie jesteś sam. Trudności z rozpoczynaniem i kończeniem zadań należą do najczęstszych problemów zgłaszanych przez osoby z ADHD. Nie wynikają jednak z lenistwa ani braku motywacji. Są związane z funkcjonowaniem tzw. funkcji wykonawczych, czyli procesów w mózgu odpowiedzialnych za planowanie, inicjowanie działania, utrzymywanie uwagi i doprowadzanie zadań do końca. W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego tak się dzieje oraz co można zrobić, aby lepiej sobie z tym radzić.
Czytaj więcej →
Czy ADHD da się wyleczyć?
Czy po postawieniu diagnozy ADHD można całkowicie pozbyć się objawów? Czy odpowiednio dobrane leki, psychoterapia lub zmiana stylu życia sprawiają, że ADHD znika? To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez osoby, które dopiero rozpoczynają swoją drogę z diagnozą. W tym artykule wyjaśniamy, czym naprawdę jest ADHD, dlaczego nie mówi się o jego „wyleczeniu” oraz co współczesna medycyna rozumie przez skuteczne leczenie i poprawę funkcjonowania.
Czytaj więcej →
ADHD i współwystępujące zaburzenia psychiczne – omówienie jednej z największych metaanaliz naukowych
Czy ADHD występuje samo, czy częściej współwystępuje z innymi zaburzeniami psychicznymi? Jak często osoby z ADHD doświadczają depresji, zaburzeń lękowych, uzależnień, PTSD lub choroby afektywnej dwubiegunowej? Odpowiedzi na te pytania dostarcza jedna z największych metaanaliz opublikowanych w ostatnich latach, obejmująca wyniki badań prowadzonych na całym świecie. W tym artykule krok po kroku omawiamy najważniejsze wnioski autorów, tłumacząc ich znaczenie prostym i zrozumiałym językiem, bez zmieniania oryginalnych wniosków zawartych w publikacji.
Czytaj więcej →
ADHD i uzależnienia – co pokazuje jeden z najważniejszych przeglądów badań naukowych?
Dlaczego osoby z ADHD częściej rozwijają uzależnienia? Czy dotyczy to wszystkich substancji psychoaktywnych? Jak nierozpoznane ADHD wpływa na przebieg leczenia uzależnień i ryzyko nawrotów? Na te pytania próbował odpowiedzieć profesor Timothy E. Wilens w jednym z najważniejszych przeglądów badań poświęconych współwystępowaniu ADHD i zaburzeń związanych z używaniem substancji psychoaktywnych. W tym artykule krok po kroku omawiamy najważniejsze informacje zawarte w tej publikacji, tłumacząc jej treść prostym i zrozumiałym językiem, bez zmieniania wniosków autorów.
Czytaj więcej →
Psychoterapia ADHD i uzależnień – jak wygląda skuteczne leczenie?
Leczenie ADHD i uzależnień rzadko kończy się na postawieniu diagnozy lub wdrożeniu farmakoterapii. Badania pokazują, że najlepsze efekty przynosi kompleksowe podejście, uwzględniające nie tylko objawy, ale również funkcjonowanie emocjonalne, współwystępujące zaburzenia oraz indywidualną historię pacjenta. Dlatego skuteczna psychoterapia nie polega na pracy nad jednym problemem, lecz na zrozumieniu mechanizmów, które wpływają na codzienne życie. W tym artykule wyjaśniamy, jak wygląda psychoterapia ADHD i uzależnień, jakie metody mają potwierdzoną skuteczność oraz dlaczego indywidualne podejście do pacjenta odgrywa tak ważną rolę w procesie leczenia.
Czytaj więcej →
ADHD i uzależnienie od gier komputerowych – dlaczego osoby z ADHD są bardziej narażone na Gaming Disorder?
Nie każda osoba, która spędza wiele godzin przy grach komputerowych, jest uzależniona. Jednak badania pokazują, że osoby z ADHD są istotnie bardziej narażone na rozwój Gaming Disorder – zaburzenia oficjalnie ujętego w klasyfikacji ICD-11. Co sprawia, że gry komputerowe stają się dla mózgu z ADHD tak atrakcyjne? Czy problemem są same gry, czy raczej potrzeby, które pomagają zaspokoić? W tym artykule, opierając się na najnowszych badaniach i metaanalizach, wyjaśniamy związek między ADHD, układem nagrody i uzależnieniem od gier komputerowych oraz pokazujemy, dlaczego właściwa diagnoza może być jednym z najważniejszych elementów skutecznej pomocy.
Czytaj więcej →
ADHD i układ nagrody – dlaczego mózg z ADHD inaczej reaguje na dopaminę? Co mówią najnowsze badania?
Dopamina jest często przedstawiana jako „hormon szczęścia”, jednak współczesne badania pokazują, że jej rola jest znacznie bardziej złożona. Odpowiada przede wszystkim za motywację, uczenie się oraz przewidywanie nagrody, dlatego odgrywa kluczową rolę w ADHD. To właśnie odmienna praca układu nagrody może wpływać na prokrastynację, impulsywność, poszukiwanie silnych bodźców oraz zwiększone ryzyko uzależnień. W tym artykule wyjaśniamy, jak funkcjonuje układ nagrody u osób z ADHD i co na ten temat mówią najnowsze badania naukowe. Obalamy również najczęstsze mity dotyczące dopaminy i pokazujemy, dlaczego ADHD to znacznie więcej niż „niedobór dopaminy”.
Czytaj więcej →
ADHD i lęk – dlaczego osoby z ADHD tak często cierpią na zaburzenia lękowe? Co mówią badania naukowe?
Lęk jest jednym z najczęściej współwystępujących problemów u osób z ADHD, jednak przez wiele lat jego związek z tym zaburzeniem był niedoceniany. Coraz więcej badań pokazuje, że osoby z ADHD znacznie częściej doświadczają zaburzeń lękowych, napadów paniki oraz przewlekłego napięcia niż osoby bez ADHD. Jednocześnie ADHD nie jest prostą przyczyną lęku – na jego rozwój wpływa wiele czynników, takich jak przewlekły stres, trudności w codziennym funkcjonowaniu, wieloletnie niepowodzenia czy współwystępujące uzależnienia. W tym artykule przedstawiamy aktualne wyniki metaanaliz i badań naukowych, wyjaśniamy mechanizmy łączące ADHD z zaburzeniami lękowymi oraz pokazujemy, dlaczego u wielu osób właściwa diagnoza ADHD staje się przełomowym momentem w procesie leczenia. Dowiesz się również, jak odróżnić objawy ADHD od zaburzeń lękowych i dlaczego kompleksowa diagnostyka ma tak duże znaczenie dla wyboru skutecznego leczenia.
Czytaj więcej →
Jak dobrać lek na ADHD? Dlaczego ta sama tabletka nie będzie najlepszym wyborem dla każdego?
Rozpoczęcie leczenia farmakologicznego ADHD to dla wielu osób moment pełen pytań i niepewności. Dlaczego jedna osoba otrzymuje metylofenidat, inna lisdeksamfetaminę, a jeszcze inna atomoksetynę lub bupropion? Czy lekarz jest w stanie od razu przewidzieć, który lek będzie działał najlepiej? Wbrew powszechnemu przekonaniu nie istnieje badanie, które potrafiłoby z góry wskazać najskuteczniejszą farmakoterapię dla konkretnego pacjenta. Dobór leku na ADHD to proces oparty na aktualnych wytycznych medycznych, indywidualnym obrazie objawów, chorobach współistniejących oraz stopniowej ocenie skuteczności i tolerancji leczenia. W tym artykule wyjaśniamy, jak wygląda ten proces zgodnie z aktualną wiedzą naukową i dlaczego celem nie jest znalezienie „najsilniejszego” leku, lecz terapii najlepiej dopasowanej do potrzeb konkretnej osoby.
Czytaj więcej →
Coaching ADHD – czy naprawdę działa? Co mówią badania naukowe?
Coraz więcej osób z ADHD korzysta z coachingu, licząc na poprawę organizacji, motywacji i codziennego funkcjonowania. W internecie można znaleźć wiele opinii przedstawiających coaching jako skuteczną metodę wsparcia, jednak warto zadać pytanie: co na ten temat mówią badania naukowe? Czy coaching rzeczywiście zmniejsza objawy ADHD, czy raczej pomaga lepiej radzić sobie z ich konsekwencjami? W tym artykule przyjrzymy się aktualnym przeglądom badań, stanowiskom ekspertów – w tym prof. Russella Barkleya – oraz wyjaśnimy, jakie miejsce coaching zajmuje we współczesnym modelu leczenia ADHD. Dzięki temu łatwiej ocenisz, kiedy coaching może być wartościowym uzupełnieniem terapii i farmakoterapii, a kiedy nie powinien zastępować profesjonalnej diagnostyki i leczenia.
Czytaj więcej →
Kto diagnozuje ADHD? Czy psycholog może zdiagnozować ADHD?
Coraz więcej osób zgłasza się na diagnostykę ADHD, ale jednocześnie wokół samego procesu narosło wiele nieporozumień. Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest to, czy psycholog może zdiagnozować ADHD oraz czym różni się opinia psychologiczna od rozpoznania medycznego. Odpowiedź wynika nie tylko z aktualnej wiedzy medycznej, ale również z obowiązujących w Polsce przepisów prawa oraz rekomendacji ekspertów zajmujących się diagnostyką ADHD. W praktyce proces diagnostyczny najczęściej opiera się na współpracy psychologa i lekarza psychiatry, jednak zakres ich kompetencji nie jest taki sam. W tym artykule wyjaśniamy, kto zgodnie z polskim prawem może rozpoznać ADHD, jaka jest rola psychologa w diagnostyce oraz dlaczego kompleksowa ocena jest znacznie ważniejsza niż wykonanie pojedynczego testu lub kwestionariusza.
Czytaj więcej →
ADHD i nadwrażliwość sensoryczna – dlaczego osoby z ADHD są bardziej wrażliwe na hałas, światło i dotyk? Co mówią badania naukowe?
Osoby z ADHD często opisują, że hałas szybko je męczy, metki w ubraniach drażnią bardziej niż innych, światło w biurze utrudnia koncentrację, a kilka osób mówiących jednocześnie powoduje uczucie przeciążenia. Przez wiele lat doświadczenia te traktowano jedynie jako indywidualne cechy lub nadmierną wrażliwość. Dziś coraz więcej badań naukowych pokazuje jednak, że osoby z ADHD rzeczywiście częściej wykazują nietypowe przetwarzanie bodźców sensorycznych niż populacja ogólna. Nie oznacza to, że nadwrażliwość sensoryczna jest objawem diagnostycznym ADHD – nie znajduje się ona ani w klasyfikacji DSM-5-TR, ani ICD-11. Jest natomiast cechą, która u wielu osób z ADHD może istotnie wpływać na codzienne funkcjonowanie, poziom stresu, regulację emocji oraz jakość życia. W tym artykule przedstawiamy, co na temat nadwrażliwości sensorycznej i ADHD mówią najnowsze badania naukowe oraz wyjaśniamy, dlaczego mózg osób z ADHD może odbierać bodźce z otoczenia w odmienny sposób.
Czytaj więcej →
ADHD i bezsenność – dlaczego osoby z ADHD mają problemy ze snem? Co mówią badania naukowe?
Problemy ze snem należą do najczęściej występujących, a jednocześnie najbardziej niedocenianych trudności u osób z ADHD. Wiele osób przez lata zmaga się z późnym zasypianiem, trudnościami z porannym wstawaniem, częstymi wybudzeniami lub uczuciem zmęczenia mimo przespanej nocy, nie wiedząc, że objawy te mogą być związane z ADHD. Badania pokazują, że zaburzenia snu występują u osób z ADHD znacznie częściej niż w populacji ogólnej i mogą nasilać problemy z koncentracją, regulacją emocji oraz ryzyko uzależnień. W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego mózg osób z ADHD funkcjonuje inaczej również w nocy, co wiadomo o roli melatoniny i rytmu dobowego oraz jakie zaburzenia snu najczęściej współwystępują z ADHD. Przedstawiamy również wyniki najnowszych badań naukowych dotyczących leczenia, wpływu leków na sen oraz skutecznych sposobów poprawy jakości snu. Jeżeli od dawna masz wrażenie, że Twój organizm „żyje według własnego zegara”, ten artykuł pomoże Ci zrozumieć, skąd mogą wynikać Twoje trudności.
Czytaj więcej →
RSD w ADHD – czy nadwrażliwość na odrzucenie naprawdę istnieje? Co mówią badania naukowe?
Osoby z ADHD często mówią, że najbardziej boli je nie brak koncentracji, ale poczucie odrzucenia i krytyka, które potrafią wywołać niezwykle silne emocje. W internecie zjawisko to najczęściej określane jest jako RSD (Rejection Sensitive Dysphoria). Choć termin ten nie został ujęty w klasyfikacjach DSM-5-TR ani ICD-11 jako odrębna jednostka diagnostyczna, współczesne badania potwierdzają, że trudności z regulacją emocji są bardzo częstym elementem ADHD. Coraz więcej dowodów naukowych wskazuje również, że nadwrażliwość na odrzucenie może wpływać na relacje, samoocenę, codzienne funkcjonowanie, a także zwiększać ryzyko rozwoju uzależnień. Warto jednak oddzielić internetowe mity od tego, co rzeczywiście wynika z badań naukowych. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest RSD, skąd wzięło się to pojęcie i co na jego temat wiadomo na podstawie aktualnej wiedzy naukowej.
Czytaj więcej →
ADHD i złość – dlaczego osoby z ADHD szybciej się złoszczą?
„Przecież to była drobnostka… Dlaczego zareagowałem aż tak?” – to pytanie zadaje sobie wiele osób z ADHD po kolejnej kłótni lub wybuchu frustracji. Często pojawia się poczucie winy i niezrozumienie własnych reakcji, zwłaszcza gdy emocje opadają równie szybko, jak się pojawiły. Wbrew powszechnym stereotypom nie chodzi o brak wychowania, słaby charakter czy celowe wybuchy. Badania pokazują, że osoby z ADHD mogą znacznie intensywniej doświadczać złości, ponieważ ich mózg ma większą trudność z hamowaniem impulsów i regulacją emocji. W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego złość w ADHD pojawia się szybciej, co dzieje się wtedy w mózgu oraz jakie metody leczenia i strategie pomagają odzyskać większą kontrolę nad emocjami.
Czytaj więcej →
ADHD i zapominanie – dlaczego osoby z ADHD ciągle o czymś zapominają?
Czy zdarza Ci się wejść do pokoju i po chwili nie pamiętać, po co tam przyszedłeś? A może regularnie zapominasz o spotkaniach, odkładasz telefon w „bezpieczne miejsce”, którego później nie możesz sobie przypomnieć, albo gubisz wątek rozmowy? Wiele osób z ADHD uważa, że ma po prostu słabą pamięć. Badania pokazują jednak, że problem jest znacznie bardziej złożony. W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego osoby z ADHD często zapominają, jaką rolę odgrywają funkcje wykonawcze oraz co wspólnego z pamięcią mają dopamina i noradrenalina.
Czytaj więcej →
Paraliż wykonawczy w ADHD – dlaczego wiesz, co zrobić, ale nie potrafisz zacząć?
Paraliż wykonawczy to określenie, którego używa wiele osób z ADHD, opisując trudność z rozpoczęciem nawet prostych zadań. Wiesz, co masz zrobić, masz dobre chęci, ale mimo to nie potrafisz wykonać pierwszego kroku. Choć paraliż wykonawczy nie jest oficjalnym terminem medycznym, jego podłożem są zaburzenia funkcji wykonawczych charakterystyczne dla ADHD. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest paraliż wykonawczy, czym różni się od prokrastynacji oraz co na ten temat mówią badania naukowe.
Czytaj więcej →
Ilu pacjentów z uzależnieniem ma ADHD? Badania wskazują, że nawet co piąty!
Badania wskazują, że ADHD może występować u około 21–23% pacjentów leczonych z powodu uzależnienia. Sprawdź, jak ADHD wpływa na rozwój uzależnienia, terapię i ryzyko nawrotu. ADHD i uzależnienia bardzo często występują jednocześnie. Nie chodzi przy tym wyłącznie o przypadkową zbieżność dwóch niezależnych problemów. Objawy ADHD mogą wpływać na moment rozpoczęcia używania substancji, sposób ich przyjmowania, tempo rozwoju uzależnienia oraz trudności z utrzymaniem abstynencji.
Czytaj więcej →
Atomoksetyna w leczeniu ADHD – jak działa, kiedy pomaga i po jakim czasie można ocenić jej skuteczność?
Atomoksetyna jest niestymulującym lekiem stosowanym w leczeniu ADHD u dzieci, młodzieży i dorosłych. Badania pokazują, że może zmniejszać trudności z koncentracją, impulsywnością i nadruchliwością, jednak jej działanie rozwija się stopniowo i zwykle nie jest odczuwalne po pierwszej dawce. W artykule wyjaśniamy, co nauka mówi o skuteczności atomoksetyny, czym różni się ona od leków psychostymulujących, kiedy może być szczególnie przydatna oraz jakie znaczenie ma u osób z ADHD i współwystępującymi uzależnieniami.
Czytaj więcej →
Leczenie ADHD krok po kroku. Jak wygląda droga od diagnozy do skutecznego leczenia?
Leczenie ADHD nie polega wyłącznie na przyjmowaniu leków. Dla większości osób jest to proces, który rozpoczyna się od trafnej diagnozy, a następnie obejmuje psychoedukację, odpowiednio dobraną farmakoterapię, naukę nowych strategii radzenia sobie z trudnościami oraz regularną ocenę efektów. W tym artykule pokazujemy krok po kroku, jak wygląda nowoczesne leczenie ADHD u osób dorosłych zgodnie z aktualnymi wytycznymi i wiedzą naukową.
Czytaj więcej →
Czy ADHD można zdiagnozować online? Co warto wiedzieć przed rozpoczęciem diagnostyki
Czy diagnoza ADHD online jest tak samo wiarygodna jak spotkanie w gabinecie? Czy rozmowa przez internet wystarczy, aby prawidłowo rozpoznać ADHD u osoby dorosłej? W tym artykule wyjaśniamy, co na temat diagnostyki online mówią aktualne standardy i badania naukowe, jak wygląda profesjonalny proces diagnozy oraz na co zwrócić uwagę, wybierając miejsce, w którym chcesz rozpocząć diagnostykę.
Czytaj więcej →
ADHD u kobiet – dlaczego objawy tak często pozostają niezauważone? Kompletny przewodnik oparty na aktualnej wiedzy naukowej
Objawy ADHD u kobiet często wyglądają inaczej niż u mężczyzn, dlatego wiele kobiet otrzymuje diagnozę dopiero w dorosłości. Dowiedz się, jak rozpoznać ADHD u kobiet, dlaczego bywa mylone z depresją lub lękiem oraz jakie są możliwości diagnozy i leczenia.
Czytaj więcej →
Objawy ADHD u dorosłych – pełna lista. Jak rozpoznać ADHD u osoby dorosłej?
ADHD u dorosłych może wyglądać zupełnie inaczej niż stereotypowy obraz nadpobudliwego dziecka. U części osób dominują trudności z koncentracją i organizacją, u innych impulsywność, przeciążenie emocjonalne lub ciągłe poczucie chaosu. Objawy zmieniają się wraz z wiekiem, różnią się między kobietami i mężczyznami oraz mogą przybierać różne nasilenie i konfiguracje. Dlatego dwie osoby z ADHD często funkcjonują zupełnie inaczej, mimo że spełniają te same kryteria diagnostyczne. W tym artykule przedstawiamy pełną listę objawów ADHD u dorosłych, opierając się na aktualnych badaniach naukowych oraz międzynarodowych wytycznych diagnostycznych.
Czytaj więcej →
ADHD a pornografia – dlaczego część osób z ADHD częściej poszukuje silnych bodźców?
Czy ADHD zwiększa ryzyko problematycznego korzystania z pornografii? To pytanie coraz częściej pojawia się zarówno podczas diagnostyki ADHD u dorosłych, jak i w gabinetach psychologicznych i psychiatrycznych. Choć ADHD nie jest bezpośrednią przyczyną problematycznego korzystania z pornografii, niektóre trudności związane z tym zaburzeniem mogą zwiększać podatność na zachowania zapewniające szybką gratyfikację i intensywną stymulację. W artykule wyjaśniamy, jakie mechanizmy mogą odgrywać rolę, co pokazują dotychczasowe badania oraz kiedy warto rozważyć konsultację ze specjalistą. Tekst opiera się na aktualnej wiedzy naukowej i pomaga lepiej zrozumieć złożoność tego zagadnienia.
Czytaj więcej →
Jak wygląda diagnoza ADHD w UADHD? To znacznie więcej niż potwierdzenie lub wykluczenie ADHD
Diagnoza ADHD kojarzy się wielu osobom z jednym testem lub krótkim wywiadem, po którym otrzymuje się odpowiedź: „masz ADHD” albo „nie masz ADHD”. W rzeczywistości rzetelna diagnostyka osób dorosłych jest znacznie bardziej złożonym procesem. W UADHD naszym celem nie jest jedynie sprawdzenie, czy spełniasz kryteria diagnostyczne ADHD, ale przede wszystkim zrozumienie, w jaki sposób funkcjonujesz, z czego wynikają Twoje trudności i jakie są Twoje zasoby. Dlatego diagnoza obejmuje nie tylko wywiad diagnostyczny i standaryzowane narzędzia psychologiczne, ale również szczegółowe omówienie wyników oraz zaplanowanie dalszych kroków. Dla wielu osób jest to pierwszy moment w życiu, w którym ich doświadczenia zaczynają układać się w spójną całość. Dzięki temu diagnoza staje się nie końcem procesu, lecz początkiem świadomej pracy nad poprawą jakości życia.
Czytaj więcej →
ADHD i życie od jednego kryzysu do drugiego – dlaczego spokój bywa trudniejszy niż działanie pod presją?
Wiele osób z ADHD ma poczucie, że najlepiej funkcjonuje wtedy, gdy dzieje się coś pilnego, trudnego lub emocjonalnie angażującego. Kryzysy, nagłe terminy czy życiowe zmiany potrafią uruchomić energię, której wcześniej brakowało. Problem pojawia się wtedy, gdy spokojne i przewidywalne funkcjonowanie staje się znacznie trudniejsze niż działanie pod presją. Nie wynika to z lenistwa ani braku ambicji, lecz ze sposobu działania funkcji wykonawczych i mechanizmów regulacji pobudzenia w ADHD. Zrozumienie tego mechanizmu jest ważnym elementem psychoedukacji ADHD, procesu diagnozy ADHD oraz skutecznego leczenia i terapii. Pozwala również lepiej zrozumieć, dlaczego u części osób z ADHD rozwijają się uzależnienia lub inne sposoby sztucznego podnoszenia poziomu pobudzenia.
Czytaj więcej →
Hiperfokus w ADHD – supermoc czy pułapka? Dlaczego trudno go przerwać i jaki ma związek z uzależnieniami?
Hiperfokus w ADHD bywa opisywany jako wyjątkowa zdolność do wielogodzinnego skupienia, ale nie zawsze jest zasobem. U części osób pozwala intensywnie pracować, tworzyć i szybko rozwijać zainteresowania, u innych prowadzi do utraty poczucia czasu, zaniedbywania snu, jedzenia, relacji i obowiązków. Nie jest odrębnym kryterium diagnostycznym ADHD, jednak coraz częściej pojawia się w badaniach nad regulacją uwagi i funkcjami wykonawczymi. Szczególne znaczenie ma wtedy, gdy dotyczy aktywności silnie nagradzających, takich jak gry, media społecznościowe, zakupy czy praca. W tym artykule wyjaśniamy, czym różni się hiperfokus od zwykłego skupienia i flow, kiedy pomaga, kiedy staje się pułapką oraz jaki może mieć związek z uzależnieniami.
Czytaj więcej →
Metylofenidat w ADHD – czy jest bezpieczny u osób z uzależnieniem? Co pokazują badania?
Metylofenidat od wielu lat pozostaje jednym z najlepiej przebadanych leków stosowanych w leczeniu ADHD u dzieci i dorosłych. Jednocześnie wokół niego narosło wiele mitów. Część osób obawia się, że jako lek psychostymulujący może prowadzić do uzależnienia lub nie powinien być stosowany u pacjentów, którzy w przeszłości mieli problem z alkoholem albo innymi substancjami psychoaktywnymi. W tym artykule wyjaśniamy, jak działa metylofenidat, czym różnią się preparaty krótko- i długodziałające oraz co aktualne badania mówią o jego skuteczności i bezpieczeństwie u osób z ADHD oraz współwystępującymi uzależnieniami.
Czytaj więcej →
Bupropion w ADHD – kiedy może być lepszym wyborem niż psychostymulant? Co pokazują badania?
Czy bupropion pomaga w leczeniu ADHD? Kiedy lekarze wybierają go zamiast psychostymulantów? Sprawdź, co pokazują badania i kiedy może być dobrym rozwiązaniem.
Czytaj więcej →
Lisdeksamfetamina w ADHD – czy jest bezpieczna u osób z uzależnieniem? Co pokazują badania?
Czy lisdeksamfetamina (Elvanse) może być stosowana u osób z ADHD i współwystępującym uzależnieniem? Sprawdź, co pokazują najnowsze badania oraz kiedy leczenie wymaga szczególnej ostrożności.
Czytaj więcej →
Nawrót uzależnienia nie zaczyna się od alkoholu. Poznaj pierwsze sygnały ostrzegawcze
Czy nawrót uzależnienia zaczyna się w chwili sięgnięcia po alkohol lub narkotyki? Najnowsze badania pokazują, że proces nawrotu rozpoczyna się znacznie wcześniej. Dowiedz się, jakie są pierwsze sygnały ostrzegawcze i dlaczego osoby z ADHD są szczególnie narażone.
Czytaj więcej →
ADHD i uzależnienia relacyjne – kiedy drugi człowiek staje się regulatorem układu nerwowego
Kiedy mówi się o uzależnieniach w ADHD, najczęściej myślimy o alkoholu, substancjach psychoaktywnych czy uzależnieniach behawioralnych. Znacznie rzadziej mówi się jednak o mechanizmie, w którym to drugi człowiek staje się głównym źródłem regulacji emocji, motywacji i poczucia stabilności. U części osób z ADHD relacja nie jest jedynie ważną częścią życia – zaczyna pełnić funkcję regulatora układu nerwowego. Dlaczego tak się dzieje? Czy oznacza to uzależnienie emocjonalne? A może jest to konsekwencja specyficznego sposobu funkcjonowania mózgu w ADHD? Wyjaśniamy, co pokazują badania naukowe i doświadczenie kliniczne.
Czytaj więcej →
ADHD czy lenistwo? Dlaczego osoby z ADHD częściej prokrastynują i mają trudności z rozpoczęciem działania
Osoby z ADHD często słyszą, że są leniwe, niezdyscyplinowane lub „mogłyby, gdyby tylko bardziej się postarały”. Tymczasem współczesne badania pokazują, że prokrastynacja w ADHD nie wynika z braku motywacji czy słabego charakteru. Jest przede wszystkim konsekwencją trudności w zakresie funkcji wykonawczych, regulacji emocji oraz funkcjonowania układu motywacyjnego. W artykule wyjaśniamy, dlaczego osoby z ADHD odkładają zadania, choć często bardzo chcą je wykonać, jakie mechanizmy neuropsychologiczne za tym stoją oraz dlaczego utożsamianie tych trudności z lenistwem nie znajduje potwierdzenia we współczesnej wiedzy naukowej.
Czytaj więcej →
ADHD i uzależnienie od potencjału – dlaczego życie w mechanizmie „mógłbym wszystko” bywa tak wyczerpujące?
Czy zdarza Ci się myśleć: „Gdybym tylko naprawdę się zaangażował, mógłbym osiągnąć wszystko”? A może masz wrażenie, że nosisz w sobie ogromne możliwości, ale z jakiegoś powodu nie potrafisz ich konsekwentnie wykorzystać? To doświadczenie jest zaskakująco częste u osób z ADHD. Wiele z nich ma ponadprzeciętny potencjał intelektualny, szybko się uczy, jest kreatywnych i z łatwością dostrzega zależności. Jednocześnie codzienne funkcjonowanie bywa pełne trudności związanych z organizacją, utrzymaniem kierunku działania czy doprowadzaniem rozpoczętych projektów do końca. W praktyce klinicznej można zaobserwować mechanizm, który roboczo można nazwać „uzależnieniem od potencjału”. Nie jest to rozpoznanie medyczne ani jednostka diagnostyczna. To sposób regulowania poczucia własnej wartości poprzez życie bardziej wyobrażeniem własnych możliwości niż ich stabilnym wykorzystywaniem w codziennym życiu.
Czytaj więcej →
„Mielonka w głowie” w ADHD – dlaczego mózg nie daje chwili ciszy?
“Mielonka w głowie” to określenie, którego nie znajdziemy w klasyfikacjach DSM-5-TR ani ICD-11. Mimo to wielu dorosłych z ADHD spontanicznie używa go, opisując trudność z wyciszeniem umysłu, szybkie przeskakiwanie między myślami czy poczucie nieustannego wewnętrznego hałasu. Współczesne badania sugerują, że za tym doświadczeniem mogą stać różne mechanizmy neuropsychologiczne, takie jak nasilone mind wandering, racing thoughts, zaburzenia funkcji wykonawczych oraz trudności w regulacji aktywności sieci stanu domyślnego mózgu (Default Mode Network, DMN). W artykule wyjaśniamy, co obecnie wiadomo na temat tych zjawisk, czym różnią się od ruminacji i natrętnych myśli oraz dlaczego ich właściwe rozpoznanie ma znaczenie dla diagnostyki i leczenia ADHD.
Czytaj więcej →
Co zwiększa ryzyko nawrotu uzależnienia? Najczęstsze czynniki biologiczne i psychologiczne
Nawrót uzależnienia rzadko jest wynikiem jednej decyzji lub „braku silnej woli”. Najczęściej jest efektem działania wielu czynników biologicznych, psychologicznych i środowiskowych, które stopniowo zwiększają podatność na powrót do używania. Dowiedz się, jakie mechanizmy stoją za nawrotem i co można zrobić, aby skuteczniej mu zapobiegać.
Czytaj więcej →
Nastolatek z ADHD a używki – dlaczego młode osoby z ADHD są bardziej narażone na eksperymentowanie z alkoholem, nikotyną i innymi substancjami?
Okres dorastania to czas intensywnych zmian biologicznych, psychologicznych i społecznych. To również moment, w którym większość młodych ludzi po raz pierwszy styka się z alkoholem, nikotyną, e-papierosami czy innymi substancjami psychoaktywnymi. U nastolatków z ADHD ten etap może przebiegać inaczej. Liczne badania wskazują, że ADHD wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wcześniejszego sięgania po używki, częstszego eksperymentowania oraz rozwoju zaburzeń związanych z używaniem substancji. Jednocześnie ADHD nie oznacza, że uzależnienie jest nieuniknione. Kluczowe znaczenie mają wczesna diagnoza, odpowiednie leczenie, relacje z bliskimi oraz budowanie czynników chroniących.
Czytaj więcej →
Farmakoterapia ADHD a ryzyko uzależnień – co pokazują badania naukowe?
Czy leki stosowane w leczeniu ADHD mogą prowadzić do uzależnienia? To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez osoby rozpoczynające farmakoterapię, ich bliskich oraz część specjalistów. Obawy budzą przede wszystkim leki stymulujące, takie jak metylofenidat czy lisdeksamfetamina, które wpływają na układ dopaminergiczny. Jednocześnie coraz więcej badań wskazuje, że nieleczone ADHD samo w sobie zwiększa ryzyko rozwoju zaburzeń używania substancji psychoaktywnych. Jak pogodzić te pozornie sprzeczne informacje? W tym artykule przedstawiamy aktualny stan wiedzy oparty na metaanalizach, badaniach populacyjnych oraz międzynarodowych wytycznych dotyczących leczenia ADHD.
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby z ADHD częściej rozwijają uzależnienia? Co pokazują badania Russella Barkleya
Dlaczego osoby z ADHD częściej sięgają po alkohol, nikotynę, marihuanę czy inne substancje psychoaktywne? Czy wynika to z impulsywności, problemów z koncentracją, a może z czegoś znacznie głębszego? Profesor Russell Barkley, jeden z najwybitniejszych badaczy ADHD na świecie, od lat pokazuje, że odpowiedź jest bardziej złożona. Według niego ADHD nie jest przede wszystkim zaburzeniem uwagi, lecz zaburzeniem samoregulacji, które wpływa na sposób podejmowania decyzji i zwiększa podatność na uzależnienia. W tym artykule przedstawiamy najważniejsze wnioski płynące z badań Barkleya oraz ich znaczenie dla diagnozy i leczenia ADHD.
Czytaj więcej →
Uzależnienie – czym jest, jak się rozwija i dlaczego jedni uzależniają się łatwiej niż inni?
Uzależnienie nie jest oznaką słabego charakteru ani braku silnej woli. To złożone zaburzenie, na którego rozwój wpływają czynniki biologiczne, psychologiczne i środowiskowe. Dlaczego niektórzy potrafią okazjonalnie sięgnąć po alkohol czy zagrać w grę i nie tracą kontroli, podczas gdy u innych stopniowo rozwija się uzależnienie? W tym artykule wyjaśniamy, czym jest uzależnienie, jak zmienia funkcjonowanie mózgu, jakie są jego pierwsze objawy oraz dlaczego niektóre osoby są bardziej narażone na jego rozwój.
Czytaj więcej →
Dlaczego od dziecka czułem, że jestem „inny”, że "coś jest ze mną nie-tak? Historia, która u wielu osób kończy się uzależnieniem
“Nigdy nie potrafiłem powiedzieć, co dokładnie jest ze mną nie tak. Po prostu od zawsze miałem wrażenie, że wszyscy dostali jakiś podręcznik do życia, tylko nie ja.” Niektóre osoby już jako dzieci czuły, że funkcjonują inaczej niż ich rówieśnicy. Miały dobre pomysły, ale trudno było im je realizować. Łatwo się ekscytowały, a chwilę później zniechęcały. Słyszały, że są zdolne, ale leniwe. Że są inteligentne, ale „gdyby tylko bardziej się postarały”. Z czasem pojawiało się poczucie niezrozumienia, samotności i przekonanie, że coś jest z nimi nie tak. Dla części osób alkohol lub inne substancje nie były początkiem problemów. Były próbą poradzenia sobie z nimi.
Czytaj więcej →
Dlaczego po zakończeniu terapii znowu wszystko się rozpada?
“Na terapii wszystko miało sens. Miałem plan, wsparcie, ludzi, z którymi mogłem porozmawiać. Po wyjściu przez jakiś czas było dobrze. A potem… powoli wszystko zaczęło się rozsypywać.” To doświadczenie zna wiele osób po zakończeniu leczenia uzależnienia. Nie dzieje się to dlatego, że terapia była nieskuteczna ani dlatego, że ktoś „nie chciał wyzdrowieć”. Najczęściej problem pojawia się wtedy, gdy człowiek wraca do codzienności – tej samej pracy, tych samych obowiązków, tych samych relacji i często tych samych trudności, które towarzyszyły mu jeszcze przed rozpoczęciem leczenia. Dlatego najważniejsze pytanie nie brzmi: „Dlaczego terapia nie zadziałała?”, ale raczej: „Co wydarzyło się po jej zakończeniu?”
Czytaj więcej →
Dlaczego terapia uzależnień nie pomaga wszystkim? Kiedy warto poszukać głębszej przyczyny
“Byłem na terapii. Rozumiem mechanizmy uzależnienia. Utrzymywałem abstynencję przez kilka miesięcy, czasem nawet lat. A mimo to znowu wróciłem do picia.” To doświadczenie zna wiele osób zmagających się z uzależnieniem. W takich momentach łatwo uwierzyć, że terapia nie działa albo że problem tkwi wyłącznie w braku silnej woli. Tymczasem rzeczywistość jest znacznie bardziej złożona. U części osób skuteczne leczenie uzależnienia wymaga spojrzenia szerzej – nie tylko na samo uzależnienie, ale również na trudności, które mogły do niego prowadzić lub utrudniają utrzymanie zdrowienia.
Czytaj więcej →
Dlaczego ciągle wracam do alkoholu? 10 powodów, dla których nawrót nie zawsze oznacza brak silnej woli
„Obiecywałem sobie, że to już ostatni raz. Wytrzymałem tydzień, miesiąc, czasem nawet pół roku… a potem znowu się napiłem.” To jedna z najczęstszych historii osób zmagających się z uzależnieniem od alkoholu. Po każdym nawrocie pojawia się poczucie winy, wstyd i przekonanie, że problemem jest brak silnej woli. Tymczasem rzeczywistość jest znacznie bardziej złożona. Nawrót rzadko ma jedną przyczynę. W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego do niego dochodzi i dlaczego u części osób źródłem problemu może być również nierozpoznane ADHD.
Czytaj więcej →
ADHD czy zaburzenie osobowości? Dlaczego objawy mogą wyglądać podobnie i jak uniknąć błędnej diagnozy?
Impulsywność, chwiejność emocjonalna, trudności w relacjach, niestabilna samoocena, silna wrażliwość na krytykę czy problemy z utrzymaniem spójnego obrazu siebie – wszystkie te objawy mogą występować zarówno u osób z ADHD, jak i u osób z niektórymi zaburzeniami osobowości, zaburzeniami nastroju czy uzależnieniami. To właśnie dlatego wielu dorosłych przez lata otrzymuje różne rozpoznania, zanim zostanie prawidłowo zdiagnozowane ADHD. Współczesna wiedza pokazuje jednak, że podobieństwo objawów nie oznacza tej samej przyczyny. Kluczowe znaczenie ma zrozumienie mechanizmów, które stoją za zachowaniem pacjenta, a nie jedynie sama lista obserwowanych objawów.
Czytaj więcej →
ADHD a poczucie własnej wartości – dlaczego samoocena zmienia się z dnia na dzień?
Jednego dnia masz poczucie, że świetnie sobie radzisz i możesz osiągnąć wszystko. Następnego wystarczy drobna krytyka, niepowodzenie lub gorszy dzień, aby zwątpić we własne możliwości. U wielu osób z ADHD nie wynika to z „braku pewności siebie”, ale z mechanizmów regulacyjnych odpowiedzialnych za podtrzymywanie poczucia własnej wartości. W psychologii mechanizm ten nazywany jest autowaloryzacją.
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby z ADHD tak trudno podnoszą się po porażkach?
Każdy popełnia błędy i doświadcza trudnych momentów. Jednak wiele osób z ADHD zauważa, że nawet niewielkie niepowodzenia potrafią wywołać bardzo silne napięcie, poczucie utraty kontroli lub gwałtowny spadek samooceny. Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedzi warto szukać w mechanizmie autonaprawy – jednym z filarów struktury „Ja”.
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby z ADHD mają wrażenie, że żyją kilkoma różnymi życiami?
Masz wrażenie, że co kilka miesięcy zaczynasz życie od nowa? Zmieniasz zainteresowania, rozpoczynasz kolejne projekty, uczysz się nowych rzeczy, ale wiele z nich pozostaje niedokończonych. Po latach trudno Ci odpowiedzieć na pytanie, kim właściwie jesteś i dokąd zmierzasz. U wielu osób z ADHD nie wynika to z braku ambicji czy konsekwencji, ale ze sposobu, w jaki funkcjonuje mechanizm autoweryfikacji.
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby z ADHD często nie wiedzą, kim naprawdę są?
Jednego dnia masz poczucie, że możesz osiągnąć wszystko. Drugiego nie jesteś w stanie wykonać najprostszych obowiązków i zaczynasz zastanawiać się, czy problemem nie jest Twój charakter. Wielu dorosłych z ADHD przez lata żyje z przekonaniem, że nie potrafi odpowiedzieć na proste pytanie: „Kim właściwie jestem?”. Nie wynika to z braku inteligencji czy samoświadomości, ale często z trudności w budowaniu stabilnego obrazu siebie.
Czytaj więcej →
ADHD a struktura „Ja” – dlaczego wiele osób z ADHD ma trudność ze zbudowaniem stabilnej tożsamości?
ADHD najczęściej kojarzone jest z problemami z koncentracją, impulsywnością czy dezorganizacją działania. W rzeczywistości jego konsekwencje mogą sięgać znacznie głębiej i wpływać na sposób, w jaki człowiek postrzega samego siebie. Dlaczego wiele osób z ADHD ma poczucie, że jednego dnia jest niezwykle skuteczne, a drugiego całkowicie traci wiarę we własne możliwości? Odpowiedź może kryć się w sposobie funkcjonowania struktury „Ja”.
Czytaj więcej →
Jak wygląda kompleksowa diagnostyka w UADHD? Dlaczego nie skupiamy się wyłącznie na objawie
Dwie osoby mogą zgłaszać bardzo podobne trudności, a mimo to potrzebować zupełnie innego leczenia. U jednej główną rolę odgrywa nierozpoznane ADHD, u innej przewlekły stres, doświadczenia traumatyczne lub zaburzenia regulacji emocji. Dlatego skuteczna diagnostyka nie powinna ograniczać się wyłącznie do oceny pojedynczego objawu. Coraz więcej badań pokazuje, że na sposób funkcjonowania człowieka wpływa wiele wzajemnie powiązanych mechanizmów. W UADHD patrzymy szerzej – naszym celem jest zrozumienie całego obrazu funkcjonowania pacjenta i dobranie pomocy odpowiadającej jego rzeczywistym potrzebom.
Czytaj więcej →
Czym jest przeciążenie regulacyjne i dlaczego może prowadzić do nawrotu uzależnienia?
Dlaczego u części osób nawrót uzależnienia nie pojawia się nagle, ale jest poprzedzony tygodniami narastającego zmęczenia, chaosu i napięcia? Coraz więcej badań pokazuje, że organizm wysyła sygnały ostrzegawcze znacznie wcześniej. Wyjaśniamy, czym jest przeciążenie regulacyjne i dlaczego jego rozpoznanie może mieć ogromne znaczenie w leczeniu uzależnień.
Czytaj więcej →
Dlaczego diagnostyka ADHD jest tak ważna w leczeniu uzależnień?
Czy zdarzyło Ci się wielokrotnie wracać do używek mimo ogromnej motywacji i wielu prób leczenia? Coraz więcej badań pokazuje, że u części osób jedną z przyczyn może być nierozpoznane ADHD. Wyjaśniamy, dlaczego właściwa diagnoza może znacząco zwiększyć skuteczność terapii uzależnień i dlaczego dziś coraz więcej specjalistów patrzy znacznie szerzej niż tylko na sam mechanizm nałogu.
Czytaj więcej →
ADHD i jedzenie – dlaczego osoby z ADHD częściej zmagają się z kompulsywnym jedzeniem, nadwagą i otyłością?
Dlaczego osoby z ADHD częściej zmagają się z nadwagą, napadowym objadaniem się lub trudnościami z utrzymaniem zdrowych nawyków żywieniowych? Coraz więcej badań pokazuje, że problem ten nie wynika wyłącznie z braku silnej woli. Istotną rolę odgrywają funkcje wykonawcze, regulacja emocji, układ nagrody oraz sposób, w jaki mózg osoby z ADHD reaguje na stres i natychmiastową gratyfikację. Zrozumienie tych mechanizmów pozwala spojrzeć na trudności z jedzeniem z zupełnie innej perspektywy.
Czytaj więcej →
ADHD i melatonina – dlaczego tak trudno zasnąć, nawet gdy jesteś zmęczony?
Czy zdarza Ci się być wyczerpanym przez cały dzień, a wieczorem nagle poczuć przypływ energii? A może od lat słyszysz, że „wystarczy wcześniej się położyć”, choć mimo zmęczenia nie możesz zasnąć? U wielu osób z ADHD problem nie wynika z braku dyscypliny czy złych nawyków. Coraz więcej badań wskazuje, że może on być związany z odmiennym funkcjonowaniem biologicznego zegara oraz opóźnionym wydzielaniem melatoniny.
Czytaj więcej →
ADHD u dorosłych – objawy, diagnoza, leczenie i życie z ADHD. Kompletny przewodnik oparty na aktualnej wiedzy naukowej
Jak rozpoznać ADHD u dorosłych? Jak wygląda diagnoza i leczenie? Poznaj objawy, najnowsze badania oraz związek ADHD z uzależnieniami, stresem i funkcjonowaniem na co dzień.
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby z ADHD mają problem z odroczoną gratyfikacją?
Dlaczego rozpoczęcie długiego projektu bywa tak trudne, a telefon, media społecznościowe czy kolejny odcinek serialu wygrywają z obowiązkami? W przypadku ADHD nie wynika to z braku ambicji ani silnej woli. Coraz więcej badań pokazuje, że kluczową rolę odgrywa sposób funkcjonowania układu nagrody oraz trudności z odraczaniem gratyfikacji.
Czytaj więcej →
ADHD i poczucie winy – dlaczego tak często sobie nie ufamy?
Wiele osób z ADHD przez lata słyszy, że są zdolne, ale niewystarczająco się starają. Z czasem takie komunikaty zaczynają brzmieć jak własne myśli. Poczucie winy, samokrytycyzm i brak zaufania do siebie często nie wynikają z obiektywnej oceny własnych możliwości, lecz z wieloletnich doświadczeń życia z nierozpoznanym ADHD.
Czytaj więcej →
ADHD i regulacja emocji – dlaczego napięcie tak szybko narasta?
Wiele osób kojarzy ADHD przede wszystkim z trudnościami z koncentracją lub nadmierną aktywnością. Znacznie rzadziej mówi się o tym, że jednym z najbardziej obciążających objawów mogą być trudności w regulacji emocji. To właśnie one często odpowiadają za szybkie narastanie napięcia, impulsywne reakcje oraz poczucie, że emocje przejmują kontrolę nad codziennym funkcjonowaniem.
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby z ADHD częściej wracają do używek pod wpływem stresu?
Dlaczego wiele osób z ADHD utrzymuje abstynencję przez tygodnie lub miesiące, a następnie wraca do używania substancji właśnie w okresie silnego stresu? Coraz więcej badań wskazuje, że nawrót nie zawsze wynika z braku motywacji czy słabej silnej woli. Często jest konsekwencją przeciążenia układu nerwowego, zaburzeń funkcji wykonawczych oraz sposobu, w jaki organizm próbuje odzyskać równowagę.
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby z ADHD częściej wybierają unikanie zamiast działania?
Dlaczego część osób doskonale wie, co powinna zrobić, a mimo to odkłada zadania, ucieka w telefon, media społecznościowe lub inne aktywności dające chwilową ulgę? Wbrew powszechnym opiniom nie zawsze wynika to z braku motywacji czy lenistwa. Coraz lepiej rozumiemy, że u wielu osób z ADHD zachowania unikowe są konsekwencją przeciążenia funkcji wykonawczych oraz sposobu, w jaki układ nerwowy radzi sobie ze stresem.
Czytaj więcej →
ADHD a samoocena – dlaczego tak wiele osób czuje, że ciągle zawodzi?
„Przecież stać mnie na więcej.” To zdanie wiele osób z ADHD powtarza sobie przez lata. Problem nie polega na braku inteligencji czy motywacji. Często wynika z wieloletnich doświadczeń życia z niezdiagnozowanym ADHD i ciągłego zderzania się z własnymi trudnościami.
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby z ADHD nie potrafią naprawdę odpocząć?
Masz wolny wieczór, ale Twój umysł nadal pracuje? Odpoczywasz, a mimo to budzisz się zmęczony? Dla wielu osób z ADHD problemem nie jest brak czasu na regenerację, lecz trudność z wyłączeniem przeciążonego układu nerwowego.
Czytaj więcej →
ADHD i relacje – dlaczego tak łatwo o konflikty?
Dlaczego osoby z ADHD często słyszą, że są „za emocjonalne”, „nie słuchają”, „zapominają o ważnych sprawach” albo „ciągle wybuchają”? Problemy w relacjach bardzo rzadko wynikają z braku miłości czy zaangażowania. Znacznie częściej są konsekwencją trudności w regulacji emocji, impulsywności oraz przeciążenia układu nerwowego.
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby z ADHD często funkcjonują poniżej swojego potencjału?
Masz wrażenie, że potrafisz dużo więcej, niż pokazują Twoje wyniki w pracy lub na studiach? Znasz materiał, masz dobre pomysły, ale trudno Ci skończyć zadania, dotrzymać terminów lub utrzymać systematyczność? To doświadczenie jest bardzo częste u osób z ADHD. Problem nie wynika z braku inteligencji czy motywacji, ale z odmiennie funkcjonujących mechanizmów odpowiedzialnych za planowanie, organizację i samoregulację.
Czytaj więcej →
Dlaczego ADHD wpływa na całe życie, a nie tylko na koncentrację?
ADHD najczęściej kojarzy się z trudnościami z koncentracją, impulsywnością lub nadruchliwością. W rzeczywistości jego wpływ jest znacznie szerszy. Objawy ADHD mogą oddziaływać na niemal każdy obszar codziennego funkcjonowania – od pracy i relacji po odpoczynek, samoocenę i sposób radzenia sobie ze stresem. To właśnie długotrwałe przeciążenie wynikające z codziennego życia z ADHD może u części osób zwiększać ryzyko rozwoju uzależnień.
Czytaj więcej →
Dlaczego ADHD zwiększa ryzyko uzależnienia od alkoholu?
Osoby z ADHD znacznie częściej rozwijają zaburzenia związane z używaniem alkoholu niż populacja ogólna. Nie wynika to z braku silnej woli. Coraz więcej badań pokazuje, że alkohol bywa próbą poradzenia sobie z przewlekłym przeciążeniem układu nerwowego, trudnościami w regulacji emocji oraz problemami z funkcjami wykonawczymi. Zrozumienie tych mechanizmów pozwala spojrzeć na uzależnienie z zupełnie innej perspektywy.
Czytaj więcej →
Jak pracujemy w UADHD? Nasze podejście do diagnozy i terapii
W UADHD wierzymy, że skuteczna pomoc osobom z uzależnieniem oraz ADHD zaczyna się od zrozumienia człowieka, a nie wyłącznie jego objawów. Dlatego patrzymy szerzej – analizujemy nie tylko uzależnienie, ale również sposób funkcjonowania układu nerwowego, emocji, funkcji wykonawczych, relacji oraz mechanizmów, które przez lata wpływały na utratę równowagi.
Czytaj więcej →
Dlaczego trwałe zdrowienie wymaga zrozumienia całego człowieka?
Nasze doświadczenie kliniczne pokazało, że skuteczna praca nad utrzymaniem abstynencji bardzo rzadko polega wyłącznie na leczeniu samego uzależnienia. Trwała zmiana wymaga zrozumienia całego funkcjonowania Pacjenta – jego biologii, emocji, relacji, historii życia oraz sposobu, w jaki organizm radzi sobie z przeciążeniem.
Czytaj więcej →
Dlaczego alkohol lub narkotyki stają się sposobem regulacji emocji?
W praktyce klinicznej wielokrotnie obserwowaliśmy, że alkohol, narkotyki czy uzależnienia behawioralne nie były dla Pacjentów celem samym w sobie. Bardzo często pełniły funkcję regulacyjną – pomagały na chwilę obniżyć napięcie, wyciszyć przeciążony układ nerwowy lub odzyskać poczucie kontroli.
Czytaj więcej →
Co dzieje się z organizmem, gdy przechodzi w tryb przetrwania?
W pracy z osobami uzależnionymi wielokrotnie obserwowaliśmy, że organizm części Pacjentów funkcjonował w stanie ciągłego pobudzenia lub przeciwnie – wyczerpania i zamrożenia. Zrozumienie działania autonomicznego układu nerwowego było jednym z kluczowych elementów diagnostyki, ponieważ pozwalało lepiej wyjaśnić mechanizmy utrzymujące uzależnienie oraz trudności w procesie zdrowienia.
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby uzależnione często żyją w stanie ciągłego przeciążenia?
W pracy z osobami uzależnionymi bardzo często obserwowaliśmy, że uzależnienie nie było początkiem problemu. Znacznie wcześniej pojawiało się przewlekłe przeciążenie obejmujące funkcjonowanie poznawcze, emocjonalne, fizjologiczne i relacyjne. Zrozumienie tego procesu było jednym z najważniejszych elementów skutecznej diagnostyki oraz terapii.
Czytaj więcej →
Style przywiązania i uzależnienia – jak relacje wpływają na zdrowienie?
Czy sposób, w jaki budujemy relacje z innymi ludźmi, może wpływać na rozwój uzależnienia oraz ryzyko nawrotów? W naszej praktyce klinicznej wielokrotnie obserwowaliśmy, że trudności w relacjach nie były jedynie konsekwencją uzależnienia. Bardzo często stanowiły jeden z czynników, które przez lata wpływały na regulację emocji, poczucie bezpieczeństwa oraz sposób radzenia sobie z napięciem.
Czytaj więcej →
PTSD i CPTSD - dlaczego układ nerwowy dalej reaguje na przeszłość?
W pracy z osobami uzależnionymi wielokrotnie obserwowaliśmy, że mimo dobrej motywacji do zmiany oraz zrozumienia własnych problemów część Pacjentów nadal doświadczała silnego napięcia, trudności z regulacją emocji i nawracających zachowań uzależnieniowych. W wielu przypadkach kluczową rolę odgrywały objawy PTSD lub CPTSD oraz sposób funkcjonowania układu nerwowego po doświadczeniach traumatycznych.
Czytaj więcej →
Przewlekły stres i przeciążony układ nerwowy – dlaczego organizm szuka ulgi?
Dlaczego niektóre osoby przez wiele lat żyją w stanie ciągłego napięcia, a uzależnienie staje się jedynym sposobem na chwilową ulgę? W naszej praktyce klinicznej wielokrotnie obserwowaliśmy, że problemem nie był wyłącznie sam mechanizm uzależnienia. Bardzo często organizm funkcjonował już od dawna w stanie przewlekłego przeciążenia, a substancje psychoaktywne lub zachowania nałogowe pełniły funkcję regulacyjną.
Czytaj więcej →
ADHD i funkcje wykonawcze – dlaczego mają tak ogromne znaczenie w leczeniu uzależnień?
Dlaczego osoba z wysoką inteligencją potrafi doskonale planować, a jednocześnie ma ogromną trudność z realizacją własnych postanowień? Dlaczego wielokrotne próby utrzymania abstynencji kończą się nawrotem, mimo szczerej motywacji do zmiany? Coraz więcej badań pokazuje, że odpowiedzi warto szukać między innymi w funkcjach wykonawczych oraz współwystępującym ADHD.
Czytaj więcej →
Dlaczego patrzymy szerzej niż tylko na uzależnienie?
Czy uzależnienie zawsze jest głównym problemem? Nasze doświadczenie kliniczne pokazuje, że bardzo często jest ono jedynie widocznym objawem znacznie głębszych trudności. Dlatego skuteczna pomoc wymaga spojrzenia na człowieka całościowo – z uwzględnieniem jego biologii, emocji, historii życia i sposobu funkcjonowania.
Czytaj więcej →
Dlaczego samo leczenie uzależnienia często nie wystarcza?
Dlaczego część osób mimo ogromnej motywacji i wielu prób leczenia wraca do uzależnienia? W praktyce klinicznej coraz częściej okazuje się, że skuteczna terapia wymaga znacznie szerszego spojrzenia niż wyłącznie analiza samego mechanizmu uzależnienia. Bardzo często objaw jest jedynie końcowym efektem znacznie głębszych procesów zachodzących w organizmie i psychice.
Czytaj więcej →
Moda na ADHD? Co naprawdę mówią badania naukowe
„Teraz każdy ma ADHD.” „To tylko moda z TikToka.” „Kiedyś tego nie było.” Takie komentarze pojawiają się coraz częściej. Czy rzeczywiście ADHD stało się modą? A może po prostu zaczęliśmy lepiej rozpoznawać zaburzenie, które przez lata pozostawało niewidoczne u milionów osób? Sprawdź, co na ten temat mówi współczesna nauka.
Czytaj więcej →
Czym jest ADHD? Co współczesna nauka mówi o neurorozwojowym zaburzeniu ADHD?
Jeszcze kilkanaście lat temu ADHD kojarzono głównie z nadpobudliwymi dziećmi. Dziś wiemy znacznie więcej. Współczesna nauka nie ma wątpliwości – ADHD jest neurorozwojowym zaburzeniem, którego podłożem są różnice w budowie i funkcjonowaniu mózgu. Nie jest wynikiem lenistwa, braku silnej woli ani błędów wychowawczych. Co dokładnie dzieje się w mózgu osób z ADHD i dlaczego właściwa diagnoza ma tak duże znaczenie?
Czytaj więcej →
Hazard i ADHD – dlaczego osoby z ADHD są bardziej narażone na uzależnienie od hazardu?
Czy impulsywność i potrzeba silnych bodźców mogą zwiększać ryzyko uzależnienia od hazardu? Badania pokazują, że osoby z ADHD częściej podejmują ryzykowne decyzje i mogą mieć większą trudność z przerwaniem gry. Sprawdź, jakie mechanizmy za tym stoją i dlaczego rozpoznanie ADHD może mieć znaczenie w leczeniu uzależnienia od hazardu.
Czytaj więcej →
Marihuana i ADHD – czy naprawdę pomaga się wyciszyć? Co mówią badania?
„Po marihuanie wreszcie mam ciszę w głowie”, „łatwiej mi się wyłączyć”, „jestem mniej impulsywny”, „wieczorem w końcu potrafię się uspokoić” – takie doświadczenia opisuje część dorosłych z ADHD używających konopi. To może prowadzić do przekonania, że marihuana działa na ADHD jak forma samoleczenia. Subiektywne poczucie wyciszenia nie jest jednak tym samym co poprawa podstawowych objawów ADHD ani funkcji poznawczych. Co ciekawe, nowsze badania pokazują właśnie taki rozdźwięk: po użyciu konopi część osób z ADHD zgłasza mniejszą impulsywność, drażliwość czy lęk, podczas gdy w obiektywnych testach niektóre funkcje poznawcze mogą się pogarszać. Jednocześnie dostępne przeglądy naukowe nie dostarczają wystarczających dowodów, aby traktować konopie jako skuteczne leczenie ADHD. Dlatego warto zadać bardziej precyzyjne pytanie: co właściwie oznacza „marihuana mnie wycisza” i czy odczuwana ulga rzeczywiście oznacza, że ADHD jest lepiej kontrolowane?
Czytaj więcej →
Mefedron a ADHD – dlaczego chwilowa poprawa kończy się jeszcze większym chaosem?
Niektóre osoby z ADHD opisują, że po zażyciu mefedronu na chwilę czują więcej energii lub większą motywację. Jednak ten efekt szybko mija, a jego miejsce zajmują wyczerpanie, rozdrażnienie i jeszcze większe trudności z kontrolą emocji. Co dzieje się w mózgu i dlaczego mefedron nie jest sposobem na ADHD?
Czytaj więcej →
Kokaina i ADHD – dlaczego część osób mówi, że „po raz pierwszy mogłam się skupić”?
Niektóre osoby z ADHD opisują, że po zażyciu kokainy miały wrażenie większej koncentracji lub uporządkowania myśli. Czy oznacza to, że kokaina „działa na ADHD”? Absolutnie nie. Wyjaśniamy, dlaczego takie odczucia mogą się pojawiać i dlaczego prowadzą do bardzo niebezpiecznej pułapki.
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby z ADHD tak często uzależniają się od nikotyny? Co mówi nauka?
Osoby z ADHD znacznie częściej sięgają po nikotynę niż populacja ogólna. Dotyczy to nie tylko tradycyjnych papierosów, ale również e-papierosów oraz saszetek nikotynowych. Wiele osób opisuje, że nikotyna pomaga im się skupić, uspokoić lub łatwiej rozpocząć wykonywanie zadań. Badania pokazują jednak, że efekt ten jest krótkotrwały i może prowadzić do rozwoju uzależnienia. W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego ADHD zwiększa ryzyko uzależnienia od nikotyny, dlaczego rzucenie palenia bywa trudniejsze oraz co na ten temat mówi aktualna wiedza naukowa.
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby z ADHD częściej sięgają po mefedron, amfetaminę i inne stymulanty?
ADHD i używanie substancji psychoaktywnych współwystępują częściej, niż wynikałoby to z przypadku, a szczególne zainteresowanie budzą stymulanty – amfetamina, metamfetamina, kokaina oraz syntetyczne katynony, do których należy mefedron (4-MMC). Nie oznacza to jednak, że osoby z ADHD „potrzebują stymulantów” ani że mefedron działa jak lek na ADHD. Zależność jest bardziej złożona i może obejmować impulsywność, poszukiwanie nagrody, trudności z regulacją emocji, zaburzenia współwystępujące oraz społeczne i środowiskowe czynniki ryzyka. Ważna jest również hipoteza samoleczenia – część osób opisuje używanie substancji jako próbę poprawienia koncentracji, zwiększenia energii lub zmniejszenia wewnętrznego napięcia, jednak nie wyjaśnia ona wszystkich przypadków. Szczególnej ostrożności wymaga mefedron, ponieważ bezpośrednich badań dotyczących używania 4-MMC przez osoby z ADHD jest nadal niewiele. W tym artykule przyglądamy się temu, co rzeczywiście wiadomo o związku ADHD ze stymulantami i gdzie kończą się dane naukowe, a zaczynają uproszczenia.
Czytaj więcej →
Czy to depresja, czy nierozpoznane ADHD? Objawy, które łatwo pomylić
Problemy z koncentracją, odkładanie obowiązków, trudność z rozpoczęciem nawet prostych zadań, zmęczenie i poczucie, że codzienne życie zaczyna przerastać. Czy to depresja, czy nierozpoznane ADHD? Objawy obu zaburzeń mogą częściowo się nakładać, dlatego u osoby dorosłej ADHD może przez długi czas pozostawać niezauważone – szczególnie jeśli do specjalisty trafia przede wszystkim z powodu obniżonego nastroju. Sytuację komplikuje fakt, że depresja sama może powodować trudności z uwagą i funkcjami poznawczymi, a ADHD i depresja mogą również występować jednocześnie. Dlatego pojedynczy objaw, taki jak brak koncentracji, prokrastynacja czy trudność z mobilizacją, nie odpowiada na pytanie, z jakim zaburzeniem mamy do czynienia. W diagnostyce szczególnie ważne stają się historia objawów, ich początek, przebieg oraz odpowiedź na pytanie, czy podobne trudności występowały również wtedy, gdy nastrój był dobry.
Czytaj więcej →
ADHD i uzależnienia behawioralne – dlaczego osoby z ADHD częściej uzależniają się od hazardu, Internetu i zakupów?
Hazard, gry komputerowe, internet, media społecznościowe czy zakupy mogą dostarczać tego, czego wiele codziennych obowiązków nie daje: natychmiastowej nagrody, szybkiej informacji zwrotnej, nowości i intensywnej stymulacji. U części osób z ADHD właśnie takie środowisko może szczególnie skutecznie angażować uwagę i utrwalać zachowanie. Badania wskazują na związki ADHD z problemowym hazardem, gamingiem oraz problematycznym korzystaniem z internetu, choć siła tych zależności i mechanizmy nie są identyczne dla każdego zachowania. Nie oznacza to, że osoba z ADHD, która dużo gra, robi impulsywne zakupy albo spędza wiele godzin w internecie, jest uzależniona. Nie każde z tych zachowań ma również status odrębnego zaburzenia w klasyfikacjach diagnostycznych. Warto jednak zrozumieć, dlaczego impulsywność, odraczanie nagrody, regulacja emocji i potrzeba szybkiej stymulacji mogą u części osób z ADHD zwiększać podatność na problemowe zachowania.
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby z ADHD częściej wracają do używek pod wpływem stresu?
Dlaczego osoba może przez tygodnie lub miesiące utrzymywać abstynencję, naprawdę nie chcieć wracać do substancji, a mimo to w określonym momencie ponownie po nią sięgnąć? U osób z ADHD odpowiedź może być bardziej złożona niż „brak motywacji” czy „za mało silnej woli”. Impulsywność, trudności z regulacją emocji, silniejsze preferowanie natychmiastowej nagrody oraz problemy z funkcjami wykonawczymi mogą wpływać na sytuacje zwiększające ryzyko ponownego użycia. Badania pokazują również, że współwystępowanie ADHD i zaburzeń związanych z używaniem substancji wiąże się z trudniejszym przebiegiem klinicznym. Nie oznacza to, że każdy nawrót osoby z ADHD jest spowodowany właśnie ADHD ani że osoby z tym rozpoznaniem są skazane na powrót do używania. Zrozumienie mechanizmów ADHD może jednak pomóc odpowiedzieć na ważne pytanie: dlaczego w chwili silnego impulsu odległe konsekwencje mogą przegrać z natychmiastową zmianą samopoczucia?
Czytaj więcej →
Jak nierozpoznane ADHD wpływa na skuteczność terapii uzależnień?
Pacjent może rozumieć mechanizm uzależnienia, znać swoje wyzwalacze i naprawdę chcieć utrzymać abstynencję, a mimo to kolejny raz nie zastosować strategii, które wcześniej wypracował podczas terapii. U części osób jednym z czynników komplikujących leczenie może być nierozpoznane ADHD. Trudności z hamowaniem impulsów, organizacją, pamięcią roboczą, regulacją emocji czy odraczaniem nagrody mogą wpływać na to, jak pacjent korzysta z terapii i przenosi zdobytą wiedzę do codziennego życia. ADHD nie wyjaśnia każdego nawrotu i nie powinno być traktowane jako uniwersalna przyczyna niepowodzeń w leczeniu uzależnień. Badania pokazują jednak, że współwystępowanie ADHD i zaburzeń związanych z używaniem substancji wiąże się z bardziej złożonym obrazem klinicznym i może wymagać odpowiednio dostosowanego leczenia. Co dzieje się, kiedy terapia koncentruje się na uzależnieniu, ale istotne trudności wynikające z ADHD pozostają nierozpoznane?
Czytaj więcej →
ADHD i dopamina – dlaczego mózg osób z ADHD szuka natychmiastowej nagrody?
Dlaczego można wiedzieć, że trzeba odpisać na ważnego maila, a mimo to przez pół godziny przeglądać telefon? Dlaczego zadanie z terminem za miesiąc wydaje się niemal niemożliwe do rozpoczęcia, ale kilka godzin przed deadline’em nagle pojawia się energia do działania? W internecie często można przeczytać, że osoby z ADHD mają „za mało dopaminy” i dlatego ich mózg nieustannie jej poszukuje. Nauka pokazuje jednak znacznie bardziej złożony obraz. W ADHD obserwuje się różnice dotyczące przetwarzania nagrody, motywacji i funkcjonowania układów, w których ważną rolę odgrywa dopamina, ale nie możemy sprowadzić ADHD do prostego „niedoboru dopaminy”. Co zatem wiemy o ADHD, dopaminie i potrzebie natychmiastowej nagrody – i dlaczego coś dostępnego teraz może tak łatwo wygrać z czymś ważniejszym, ale odległym?
Czytaj więcej →
Dlaczego osoby z ADHD częściej sięgają po alkohol? Co mówi nauka?
Osoby z ADHD są bardziej narażone na rozwój problemów związanych z piciem alkoholu niż populacja ogólna. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z ADHD rozwinie uzależnienie ani że alkohol jest nieuniknioną konsekwencją tego zaburzenia. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że impulsywność, trudności z regulacją emocji, zaburzenia funkcji wykonawczych oraz odmienne funkcjonowanie układu nagrody mogą zwiększać podatność na sięganie po alkohol. W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego tak się dzieje, co pokazują najważniejsze badania naukowe oraz dlaczego właściwa diagnoza i leczenie ADHD mogą mieć znaczenie w profilaktyce i leczeniu zaburzeń związanych z używaniem alkoholu.
Czytaj więcej →
Dlaczego ADHD u dorosłych tak często pozostaje nierozpoznane?
Wiele osób dowiaduje się o ADHD dopiero po trzydziestce, czterdziestce, a czasem jeszcze później. Przez lata mogą dobrze się uczyć, pracować, budować związki i z zewnątrz funkcjonować całkiem dobrze, jednocześnie wkładając ogromny wysiłek w organizowanie codzienności. Problemy z koncentracją, odkładanie spraw na później, zapominanie, chaos czy trudności z regulacją emocji bywają tłumaczone stresem, przemęczeniem, brakiem motywacji, lękiem albo cechami charakteru. ADHD szczególnie łatwo przeoczyć wtedy, gdy nie przypomina stereotypowego obrazu nadpobudliwego dziecka albo gdy przez lata udaje się kompensować trudności. Badania pokazują, że ADHD u dorosłych nadal pozostaje zaburzeniem niedostatecznie rozpoznawanym, mimo że dysponujemy dziś znacznie większą wiedzą na temat jego obrazu w dorosłości. Dlaczego więc można żyć z ADHD przez kilkadziesiąt lat i dopiero jako dorosły odkryć wspólną przyczynę wielu wcześniejszych trudności?
Czytaj więcej →
Czy ADHD może być przyczyną niepowodzeń w leczeniu uzależnienia?
Czy można mieć dużą motywację do trzeźwienia, korzystać z terapii, wielokrotnie podejmować próby abstynencji, a mimo to wciąż doświadczać nawrotów? Jednym z czynników, który może utrudniać leczenie uzależnienia, jest nierozpoznane i nieleczone ADHD. Impulsywność, trudności z hamowaniem reakcji, regulacją emocji, odraczaniem nagrody i funkcjami wykonawczymi mogą wpływać zarówno na rozwój uzależnienia, jak i na przebieg terapii. Co ważne, ADHD wśród osób z zaburzeniami związanymi z używaniem substancji występuje znacznie częściej niż w populacji ogólnej. Nie oznacza to oczywiście, że każdy nawrót uzależnienia wynika z ADHD ani że sama diagnoza rozwiązuje problem uzależnienia. Warto jednak zadać pytanie: czy czasami leczymy uzależnienie, nie zauważając jednego z czynników, który może utrudniać pacjentowi utrzymanie zmiany?
Czytaj więcej →
Jak rozpoznać ADHD u dorosłych? 15 objawów, które często są mylone z lenistwem
Wiele dorosłych osób z ADHD przez lata słyszy, że są leniwe, chaotyczne lub „gdyby tylko bardziej się postarały, wszystko byłoby łatwiejsze”. Tymczasem trudności z organizacją, rozpoczynaniem zadań czy zarządzaniem czasem często wynikają nie z braku motywacji, ale z zaburzeń funkcji wykonawczych charakterystycznych dla ADHD. Objawy mogą być subtelne i przez lata pozostawać nierozpoznane, zwłaszcza u osób, które nauczyły się je maskować. W tym artykule przedstawiamy 15 objawów ADHD u dorosłych, które najczęściej bywają błędnie interpretowane, oraz wyjaśniamy, kiedy warto rozważyć profesjonalną diagnostykę. Artykuł opiera się na aktualnych wytycznych diagnostycznych oraz badaniach naukowych.
Czytaj więcej →
Terapia poznawczo-behawioralna a ADHD
Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest jedną z najlepiej przebadanych metod psychoterapii stosowanych u dorosłych z ADHD. Nie eliminuje objawów zaburzenia, ale pomaga rozwijać umiejętności, których wiele osób z ADHD potrzebuje na co dzień – lepszą organizację, planowanie, regulację emocji czy radzenie sobie z prokrastynacją. Najnowsze metaanalizy pokazują, że CBT może zmniejszać nasilenie objawów ADHD, poprawiać jakość życia oraz ograniczać współwystępujące objawy lęku i depresji. Najlepsze efekty przynosi zwykle jako element kompleksowego leczenia, obok psychoedukacji i – jeśli istnieją wskazania – farmakoterapii. W tym artykule wyjaśniamy, na czym polega terapia poznawczo-behawioralna w ADHD i co na temat jej skuteczności mówią aktualne badania naukowe.
Czytaj więcej →
ADHD i uzależnienia – dlaczego tak często współwystępują?
Osoby z ADHD są bardziej narażone na rozwój uzależnień niż populacja ogólna. Dotyczy to zarówno alkoholu i narkotyków, jak i nikotyny oraz uzależnień behawioralnych. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z ADHD rozwinie uzależnienie ani że każde uzależnienie wynika z ADHD. Badania pokazują jednak, że impulsywność, trudności z regulacją emocji oraz zaburzenia funkcjonowania układu nagrody mogą zwiększać podatność na sięganie po substancje psychoaktywne. W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego ADHD i uzależnienia tak często współwystępują oraz co na ten temat mówi współczesna nauka.
Czytaj więcej →
Czy leczenie ADHD może zmniejszyć ryzyko nawrotów uzależnienia?
Wiele osób po zakończeniu leczenia uzależnienia wraca do używania substancji mimo dużej motywacji i zaangażowania w terapię. Coraz więcej badań pokazuje, że u części pacjentów przyczyną może być nierozpoznane ADHD. Objawy takie jak impulsywność, trudności z regulacją emocji czy problemy z planowaniem mogą utrudniać utrzymanie abstynencji nawet po zakończeniu leczenia odwykowego. Nie oznacza to jednak, że leczenie ADHD zastępuje terapię uzależnień. Aktualna wiedza wskazuje, że najlepsze efekty przynosi kompleksowe leczenie obu zaburzeń jednocześnie. W tym artykule wyjaśniamy, co na ten temat mówią najnowsze badania naukowe.
Czytaj więcej →