Dlaczego osoby z ADHD częściej sięgają po mefedron, amfetaminę i inne stymulanty?

Badania pokazują, że osoby z ADHD są bardziej narażone nie tylko na uzależnienie od alkoholu, ale również od substancji pobudzających, takich jak mefedron, amfetamina czy kokaina. Nie dzieje się tak przypadkowo. Związek ten wynika z odmiennie funkcjonującego układu nagrody i trudności w regulacji uwagi oraz emocji.

Dlaczego stymulanty wydają się “pomagać”?

Niektóre osoby opisują, że po zażyciu substancji pobudzających po raz pierwszy czują:

większą koncentrację,
przypływ energii,
łatwiejsze wykonywanie zadań,
mniejszy chaos w głowie,
większą motywację.

To może sprawiać wrażenie, że substancja “rozwiązuje problem”. W rzeczywistości jest to krótkotrwały efekt działania na układ dopaminowy, który szybko ustępuje.

Warto podkreślić, że taka reakcja nie oznacza automatycznie ADHD. Podobne odczucia mogą wystąpić również u osób bez tego zaburzenia. Rozpoznanie ADHD wymaga profesjonalnej diagnozy i nie opiera się na reakcji organizmu na substancję.

Dlaczego ryzyko uzależnienia jest tak duże?

Po ustąpieniu działania stymulanta pojawia się zmęczenie, rozdrażnienie, spadek nastroju i jeszcze większe trudności z koncentracją. Pojawia się pokusa, by ponownie sięgnąć po substancję.

Z czasem rozwija się tolerancja – do uzyskania podobnego efektu potrzebne są coraz większe dawki. Mechanizm ten może prowadzić do szybkiego rozwoju uzależnienia.

ADHD to nie wskazanie do używania stymulantów

Leczenie ADHD odbywa się pod kontrolą lekarza i opiera się na dokładnej diagnozie oraz indywidualnym doborze terapii. Samodzielne sięganie po mefedron, amfetaminę czy inne substancje pobudzające nie jest leczeniem ADHD i wiąże się z poważnym ryzykiem zdrowotnym.

Może prowadzić między innymi do:

nasilenia lęku,
zaburzeń snu,
pogorszenia regulacji emocji,
rozwoju uzależnienia,
problemów zdrowotnych i społecznych.

Kiedy warto pomyśleć o diagnostyce ADHD?

Jeżeli od dzieciństwa towarzyszyły Ci trudności z koncentracją, impulsywnością lub organizacją, a substancje pobudzające wydawały się chwilowo ułatwiać funkcjonowanie, warto skonsultować się ze specjalistą.

Prawidłowa diagnoza może pomóc zrozumieć przyczynę trudności i dobrać bezpieczne oraz skuteczne leczenie.

Przeczytaj również

Źródła naukowe

Crunelle C.L. i wsp. (2018). International Consensus Statement for Screening, Diagnosis and Treatment of Substance Use Disorder Patients with Comorbid ADHD.
Faraone S.V. i wsp. (2021). The World Federation of ADHD International Consensus Statement.
van Emmerik-van Oortmerssen K. i wsp. (2012). Prevalence of ADHD in substance use disorder patients: A meta-analysis.
Wilens T.E., Morrison N.R. (2011). The Intersection of Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder and Substance Abuse.